Uzun kodlamayan RNA (lncRNA) linc00968 'in alzheimer hücre kültürü modellerinde apoptoz üzerine etkisinin araştırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERAP KURT

Danışman: Sefa Kızıldağ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Alzheimer hastalığı, kognitif bozukluk ile karakterize nörodejeneratif ve heterojen bir hastalıktır. Hastalığın patogenezinde rol oynayan amiloid beta plakları beyinde hücre dışı amiloid birikintileri oluştururken, nörofibriler yumaklar hiperfosforile tau proteininin anormal filamentlerinin birikmesiyle karakterizedir. Bu çalışmanın amacı, Amiloid beta 25-35 nörotoksisitesi oluşturulmuş SH-SY5Y hücrelerinde uzun kodlamayan RNA (lncRNA) linc00968'in apoptotik rolünü araştırmaktır. Alzheimer hastalığı nörotoksisitesini taklit etmek için SH-SY5Y hücrelerinde Amiloid beta 25-35 fragmanı kullanıldı. Hücre canlılığı MTT assay ile belirlendi ve uygun Amiloid beta 25-35 inhibisyon konsantrasyonu değeri hesaplandı. 40 µM Amiloid beta 25-35 uygulanmış ve uygulanmamış (kontrol) hücrelerinde linc00968 ifadesi qRT-PCR ile incelendi. Daha sonra linc00968 ifadesi susturulmak amacıyla Amiloid beta 25-35 uygulanmış SH-SY5Y hücrelerine siRNA ile transfekte edildi ve qRT-PCR ile doğrulandı. Apoptotik yolaklardaki etkisinin incelenmesi amacıyla BCL-2, BAX, CYT-C ve internal kontrol GAPDH gen ifadeleri qRT-PCR ile incelendi. Post transkripsiyonel etkileri değerlendirmek amacı ile western blot ile Bcl-2, Bax, Cyt-c ve Beta aktin düzeyleri incelendi. Sonuçlar, linc00968'in A toksisitesi oluşturulmuş SH-SY5Y hücrelerinde ifadesinin artmış olduğu saptandı. SH-SY5Y hücrelerinde, Amiloid beta 25-35 kaynaklı toksisitenin antiapoptotik BCL-2 gen ifadesini azalttığı, proapoptotic BAX ve CYT-C gen ifadesini arttırdığı saptandı. A toksisitesi oluşturulmuş SH-SY5Y hücrelerinde, Linc00968'in baskılanmasının apoptozu tersine çevirdiği belirlendi. Protein düzeyinde bakıldığında siRNA ile linc00968'in baskılanması anti-apoptotik Bcl-2 düzeyini azalttı, proapoptotic Bax ve Cyt-c düzeyinde azalışa neden oldu. Bulgularımız, linc00968'in Amiloid beta 25-35 ile indüklenen SH-SY5Y hücrelerinde yüksek oranda ifade edildiğini göstermektedir. Linc00968'nin baskılanmasının, apoptoz ile ilişkili bazı belirteçleri düzenleyerek SH-SY5Y hücrelerini Amiloid beta 25-35 kaynaklı nörotoksisiteye karşı koruyabildiği gösterilmiştir. Linc00968'in ifadesinin düzenlenmesi Amiloid beta 25-35 fragmanları ile AH nörotoksisitesini taklit eden hücrelerde nöronal apoptozun önlenmesinde yeni belirteç olarak önerilebilir.