Seramik yüzeylerde transfer baskı tekniklerinin araştırılması, yeni tasarım ve uygulamalar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYSEL GÜNEŞ

Danışman: ATİLLA CENGİZ KILIÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Transfer baskı tekniği, farklı yüzeyler üzerinde uygulanabilirliği ile hem endüstride hem de birçok sanat dalında, yansıtılmak istenen ifadelerin dışavurumunda yaratıcı fikirler üretilmesine olanak tanımaktadır. Oldukça heyecan verici bir yöntem olan bu baskı teknikleri, seramik alanında da yaygın olarak kullanılmaktadır. Seramik malzemenin yüzeyine yapılacak baskının türüne, uygulama niteliğine, yüzey ve uygulanacak alana göre değişkenlik ve çeşitlilik göstermektedir. Mağara duvarlarına yapılan çizimlerden, günümüzde seri üretime olanak veren, dijital baskılara kadar uzanan baskı sanatları, teknolojinin etkisiyle giderek daha da gelişmektedir. Geniş bir yelpazeye sahip olan baskı ve baskı sanatları tanımı, muğlâklaşan bir üretime dönüşmüş ve çağdaş sanat içindeki yerini almıştır. Baskı yöntemleri en basit ve genel ifade ile tanımlanmak istendiğinde; bir görüntünün, imajın veya tasarımın hazırlanan kalıp aracılığıyla bir yerden başka bir yere aktarılmasını sağlayan yöntemler olarak açıklanabilir. Seramik sanatı uygulamalarında pek çok teknik ve yöntemin kullanıldığı, geliştirildiği transfer baskı yöntemlerinden olan, serigrafi baskı kullanılarak hazırlanılan sulu çıkartma, lazer toner printer çıktısı olan dijital baskılar ve fotokopi transfer yöntemlerinin genellikle özgün sanatsal ifadelerde kullanılmaktadır. Seramik yüzeylerin dekorlanmasında kullanılan ve sanatsal ifadelerin dilini güçlendiren baskı teknikleri uygulama açısından direkt ve endirekt baskı yöntemleri olarak iki şekilde karşımıza çıkmaktadır. Direkt baskı tekniği, desenin yüzeye başka bir yüzeyden kopyalanmadan tek aşamada transfer edilmesi anlamını taşırken, endirekt baskı tekniğinde ise, desen çeşitli yöntemlerle aracı malzeme olan çıkartma kâğıdı üzerine basıldıktan sonra görüntünün seramik yüzeye transferi sağlanmaktadır. Tekniğin 'endirekt baskı' olarak adlandırılmasındaki temel neden, iki aşamalı aktarma işleminden ileri gelmektedir. Bu araştırmada, sanatsal olarak seramik yüzeyler üzerine uygulanan transfer baskı teknikleri konu alınmış ve içerik iki ana başlık altında, "direkt ve endirekt baskı teknikleri" olarak ifade edilmiştir. Aynı zamanda seramik endüstrisindeki baskı tekniklerine de değinilmiştir. Tezin son bölümünde ise seçilen teknikler ile uygulamalar yer almaktadır.