Taktik tekerlekli askeri bir taşıt için çözülebilir viraj denge çubuğu tasarımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KONSTRÜKSİYON VE İMALAT ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR SOLMAZ
Danışman: Mehmet Murat Topaç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde, taktik tekerlekli askeri bir taşıt için çözülebilir (decouplable) viraj denge çubuğu (VDÇ) tasarımı geliştirilmiş ve taşıtın yol–arazi kullanım gereksinimleri arasındaki çelişkiyi azaltmaya yönelik bir yaklaşım sunulmuştur. Öncelikle referans taşıtın çok cisimli dinamik (MBD) modeli oluşturulmuş; ardından VDÇ'nin bağlı (coupled) ve çözülmüş (decoupled) çalışma modlarını temsil eden parametreler tanımlanarak MSC ADAMS/Car ortamında simülasyon temelli değerlendirmeler gerçekleştirilmiştir. Yol koşullarında virajlanma tepkisi, kütle transferi ve gövde yalpası gibi ölçütler üzerinden yol tutuş ve stabilite incelenirken; arazi koşullarında tekerlek artikülasyonu, tek tekerlek darbeleri ve engebeli yol senaryolarında süspansiyon çalışma aralığı üzerinden arazi kabiliyeti analiz edilmiştir. Ayrıca VDÇ rijitliği ve bağlantı karakteristiklerindeki değişimlerin yönlendirme tepkisi ve sürüş dinamiğine etkisi karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Mekanik tasarımı ve boyutlandırması yapılan sistem, kritik yük durumları için gerçekleştirilen ANSYS sonlu elemanlar analizleri ile yapısal açıdan doğrulanmıştır. Elde edilen bulgular, VDÇ'nin uygun koşullarda çözülmesinin arazi hareket kabiliyetini artırdığını; bağlı konumun ise yol kullanımında gövde yalpasını azaltarak ve yük transferi dengesizliğini sınırlayarak stabiliteyi desteklediğini göstermiş, böylece çözülebilir VDÇ konseptinin taktik taşıtlarda performans uyarlaması için uygulanabilir bir çözüm olduğunu ortaya koymuştur.