Türkiye'de sanat-siyaset ilişkisi bağlamında Devlet tiyatroları örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE SAVUT

Danışman: LEVENT YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanat, sahip olduğu temel nitelikler ve işlevler dikkate alındığında ekonomik, kültürel ve siyasal yaşam ile sıkı bir ilişki içerisindedir. Kitleleri eğlendirirken, onları düşünsel anlamda da etkileyebilme gücüne sahip olması sanatı siyasal iktidarların da ilgi alanına sokmaktadır. Yani sanat iktidar tarafından kontrol altında tutulması ve faydalanılması gereken bir araç olarak görülmektedir. Tiyatro ise hem üreticisinin, hem uygulayıcısının hem de faydalanıcısının toplumsal yaşamın bir aktörü olması ve bu aktörlerin tiyatro aracılığıyla birbirleriyle doğrudan iletişime geçmeleri nedeniyle diğer sanatların bir adım önüne çıkmaktadır. Türkiye'de tarihsel süreç içerisinde tiyatronun siyasal iktidarlarla olan ilişkisinde önemli gelişmeler yaşanmıştır. Tanzimat'tan günümüze kadar devlet ile tiyatro arasında, yoğunluğu kimi zaman artan kimi zaman azalan ama sürekli olarak var olan bir ilişki söz konusudur. Bu bağlamda Tanzimat tiyatrosu ile başlayıp daha sonra Halkevleri, Devlet Konservatuarı, Devlet Tiyatroları ve günümüzde de Türkiye Sanat Kurumu Yasa Tasarısı ile devam eden devlet-tiyatro (sanat-siyaset) ilişkisi tartışmaları sanat-siyaset ilişkisi açısından büyük önem arz etmektedir. Çalışmamızda bürokrasi ve sanat-siyaset ilişkisi kuramlarından hareketle ülkemizde tiyatro sanatının siyasal alanla olan ilişkisine yer verilecek ve bu ilişkinin şartlara, olaylara ve tarihlere göre gösterdiği değişiklikler üzerinde durulacaktır. Bunun dışında Devlet Tiyatroları'nın hukuki yapısı üzerinde durularak mevcut durumun olumlu ve olumsuz yanları ortaya koyulmaya çalışılacaktır. Çalışma kapsamında öncelikle literatür taraması ve basın araştırması yapılacak, ülkemizde devlet-tiyatro ilişkisinin incelendiği kısımlarda da meclis tutanaklarından ve hükümet programlarından yararlanılacaktır. Ayrıca Devlet Tiyatroları'nda yöneticilik yapmış veya yapmakta olan sanatçılarımızla yapılan yüz yüze görüşmeler aracılığıyla çalışma kapsamında incelenen konular desteklenecektir. Anahtar Kelimeler: Sanat, Siyasal İktidar, Tiyatro, Devlet-Tiyatro İlişkisi, Devlet Tiyatroları