Davranışsal makroekonomi çerçevesinde hane halkının tüketim harcamaları ile borçlanma tercihi arasındaki etkileşimin analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZNUR TAŞDÖKEN

Danışman: Hakan Kahyaoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İktisadi gelişmişlik ve gelir düzeyinde yükselme ile iletişim ve iktisadi karşılıklı etkileşimlerin artması tüketimde tercihlerin artmasına ve insanların tüketim harcamalarında sürekli bir tercihde bulunma sürecinide yol açmıştır. Bunun sonucunda özellikle de hane halkının tercihleri ve kararları üzerinde çevresel, psikolojik faktörler, sezgisel yöntem ve bilişsel durumlarında meydana gelen değişimlerin etkisi makroekonomik açıdan tüketim harcamalarında değişimlere yol açarak, ekonomik konjonktür üzerinde belirleyici olmaya başlamıştır. Hane halkı tüketime karar verirken, tüketim harcamalarına yönelik bir tercihin varlığı, makroekonomik bir değişken olarak hane halkının bu tercihini etkileyen borç stokunu önemli bir değişken haline getirdi. Hane halkı tüketim harcamalarının finansmanına yönelik olarak ortaya çıkan süreç, makro iktisat politikalarının etki ve sonuçlarının asimetrik olmasına yol açtı. Başka bir deyişle, hane halkının tercihlerinin değişmesi, makroekonominin davranışsal mikro temelleri dikkate alınarak iktisat politikalarının hazırlanması gerekliliğini ortaya çıktı.Bu çerçevede hane halkı tüketim harcaması ile bunun belirli bir zaman aralığında karşılanmasına yönelik bir tercih olan borçlanma arasındaki ilişki ve etkileşim büyüklüğünün ve şiddetinin temel belirleyicisi olan makroekonomik değişkenlere ait parametreler tahmin edilmelidir. Çünkü, makroekonomik açıdan tüketim davranışlarının analizini yapılmasını sağlayacak bir bilgi sunmaktadır.Buradan hareketle bu çalışma da zamanlar arası ikame elastikiyet yaklaşımına dayalı olarak söz konusu ilişki panel veri modeliyle analiz edilmektedir. Ayrıca, uygulama da homotetik olmayan tüketici tercihleri varsayımı altında hane halkları arasındaki heterojenliğin ülke bazında farklılığıyla analizler yapılmaktadır. Analiz de 1998Q1-2020Q3 yılları arasında çeyreklik veriler kullanılmıştır. Çalışmada OECD ülkelerinin hane halkı geliri, hane halkı harcamaları, enflasyon, faiz oranları ve devlet tahvili faiz oranları ve panel veri, GMM modeli ve kulüp yakınsama modeli analiz araçları kullanılmıştır.