Maternal hipotiroidi hastalarının plasenta dokusunda FoxP3+ hücreler ve eksozomların incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYDA DEMİR YÜKSEL
Danışman: HÜSNÜ ALPER BAĞRIYANIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Maternal hipotiroidi, gebelikte tiroid hormon yetersizliği olarak tanımlanır ve popülasyonun %4'ünü etkiler. Tiroid hormonları, fetüsün sağlıklı gelişimi ve nörogelişimi için kritik öneme sahiptir. Eksiklikleri plasentadaki hücrelerin proliferasyonu ile anti-inflamatuar ortamın bozulmasına yol açar. Bu durum, maternal-fetal immün toleransın kaybına, erken doğum, düşük ve preeklampsi gibi gebelik patolojilerine neden olur. Feto-maternal immün tolerans, yarı allojenik fetüsün kabulü için gereklidir ve bu toleransı sağlamakta FoxP3+ Regülatör T hücreleri (Treg) merkezi bir rol oynar. FoxP3+ Treg hücreleri, aşırı immün yanıtın baskılanması ve otoimmünite kontrolünde görevli bir T hücre alt grubudur. Bu hücreler, FoxP3 transkripsiyon faktörünü karakteristik olarak ifade eder ve FoxP3 ifadesi, Treg gelişimi ve fonksiyonu için gereklidir. Birçok gebelik patolojisinde FoxP3+ hücre popülasyonunun azaldığı gösterilmiştir. Eksozomlarında feto-maternal toleransta yer aldığı bilinmekle birlikte maternal hipotiroidide plasentada, FoxP3+ hücreler ve eksozomlar daha önce hiç araştırılmamıştır. Bu çalışmada, hipotiroidili ve sağlıklı plasentalarda FoxP3+ hücrelerin ve eksozomların dağılımını ve miktarını araştırmayı amaçladık. Bu amaçla; dokuda FoxP3+ hücreler ve eksozomların belirlenmesi için sırasıyla FoxP3 ve CD63 ile immunohistokimya (IHC) yapıldı. Aynı zamanda protein seviyesinde kantitatif değerlendirme için ELISA ile yapıldı. IHC sonrası trofoblastlarda görülen FoxP3 ifadesinin değerlendirilmesi için trofoblastlar CK7 ile işaretlenerek seri kesit yöntemi gerçekleştirildi ve bunu doğrulamak için immünofloresan (IF) ile double boyama yapıldı. Ayrıca H&E boyaması ile iki grup arasında plasentadaki histomorfolojik değişiklikler değerlendirildi. IHC ve ELISA sonuçlarına göre, hipotiroidili plasentalarda FoxP3+ hücreler anlamlı azalmıştı. Ancak CD63 ifadelerinde fark gözlenmedi. Seri kesit sonuçları ve IF analizi, FoxP3'ün hem desidua hem de villuslardaki trofoblastlarda da ifade edildiğini doğruladı. Sonuç olarak; bu bulgular ile ilk defa FoxP3+ hücreler ve eksozomları maternal hipotiroidi ile ilişkilendirerek FoxP3+ hücrelerin maternal hipotiroidide plasentada azaldığı ve feto-maternal immün toleransın bozulmasına katkı sağlayabileceği sonucuna ulaşıldı. Aynı zamanda desiduda ve villuslarda bulunan trofoblastların FoxP3 ifade ettiğini saptanarak FoxP3' ün feto-maternal toleranstaki rolünü açıklığa kavuşturmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.