Oğuz Atay'da mitik babasızlık

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ CEVHER ÖZBİLGİN

Danışman: Nevzat Kaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Oğuz Atay'ın eserlerindeki ana kahramanlarda görülen ideal yoksunluğu ve kökensizliğin aydınlanma felsefesi ile ne derecede ilişkili olduğunu ele almayı amaçlamaktadır. Theodor W. Adorno – Max Horkheimer Aydınlanmanın Diyalektiği'nde aydınlanma kavramının kökenlerini mitolojik kaynaklarda aramış ve insanoğlunun doğadan koparak oluşturduğu kültürün gelişim aşamalarının mitik hikayelerdeki yansımaları üzerinde durmuştur. Bu çalışma da aynı yolu izleyerek Oğuz Atay kahramanlarının aydınlanma kavramıyla ilişkilerini açıklamak için mitolojik kaynaklara dönmüştür. Çalışmanın birinci bölümünde Antik Yunan tragedyalarındaki ana tanrıça semiyosferinin ataerkil transformasyona nasıl maruz kaldığı incelenmiştir. Odesseia destanının başkahramanı Odysseus'un eve dönüş yolculuğunda aydınlanma düşüncesinin izlerinin nasıl görüldüğü üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde epik ile roman arasında yakınlık olup olmadığı ele alınmış Atay kahramanlarının epik bir kahraman olan Odysseus ile benzerlik ve farklılıkları incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde Oğuz Atay'ın Korkuyu Beklerken, Babama Mektup ve Beyaz Mantolu Adam adlı hikayeleri incelenmiş bu hikayelerdeki kahramanların izinde Atay'ın eserlerinde görülen aydınlanma felsefesi karşıtlığının ortaya koyulması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Oğuz Atay, Aydınlanmanın Diyalektiği, Kökensizlik, Postmodernizm, Meta anlatı, Odysseia