Zanaat Yoluyla Sosyal Katılım: Modada Kullanım Pratikleri ve Zanaat Aktivizmi


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜLKER TATLIDİL ŞAHİN

Danışman: Leyla Öğüt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sürdürülebilir moda perspektifinden bakıldığında güncel moda söylemi moda paradigmasında değişim ihtiyacına işaret etmektedir. Bireylerin giysiler ve modayla ilişkisi bağlamında, giysileri ve modayı tüketim nesnesi olarak görmek yerine onlarla daha anlamlı ve daha verimli ilişkiler inşa etmesinin yolları sürdürülebilir moda çalışmalarıyla ilgili olarak araştırılmaktadır. Ayrıca bu çalışmalarda tüketiciler için yeni roller önerilerek daha aktif bir modaya katılım vurgulanmaktadır. Araştırmada modaya katılımı vurgulayan yaklaşımlardan yola çıkılarak modaya katılımın sağlanması konusu üzerine çalışılmıştır. Çalışmada bireylerin moda ve giysilerle ilgili her türlü davranışı ve modayla tüm etkileşimleri "modaya katılım" çerçevesinde kavramsallaştırılmıştır. Bu doğrultuda çalışmada modaya katılımın teşvik edilmesi ve sağlanması için zanaat aktivizminin bir strateji olarak kullanılmasına karar verilmiştir. Zanaat aktivizmi hem bir aktivizm türü hem de bir tür sosyal değişim aracı olarak görülmesi açısından bir araca dönüşme potansiyeline sahiptir. Çalışmanın esas amacı zanaat aktivizminin modaya katılımın sağlanmasında nasıl bir strateji olarak kullanılabileceği sorusundan hareketle belirlenmiştir. Çalışma uygulama temelli bir araştırma olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada modaya katılımla ilişkili olarak gerçekleştirilen zanaat aktivizmi eylemleri modaya katılımla ilişkili olarak belirlenen "modayı açmak", "güç dengeleri" ve "topluluk oluşturmak" başlıkları altında incelenmiştir. Gerçekleştirilen eylemler modaya katılımın boyutları olarak belirlenen başlıklar bağlamında tartışılmıştır. Çalışmada modaya katılım için zanaat aktivizminin genel olarak bireysel değişim, toplumsal değişim ve yerellik gibi temalar üzerinden işlevselleştiği görülmüştür.