Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANAN KİPİCİ KÖKERER
Danışman: Oğuz Sancakdar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kültür varlıklarının korunması insanlığın geçmişle kurduğu bağ bakımından önemlidir. Kültür varlıklarının bozulmadan gelecek nesillere aktarılması devletin yükümlülüğü olduğu gibi şimdiki nesillerin gelecek nesillere borcudur. Koleksiyon faaliyetiyle, Devlet, kültür varlıklarını koruma yükümlülüğünü gönüllü zilyetlerle paylaşmaktadır. Koleksiyonculuk faaliyeti uzun zaman önce insanların biriktirme, sergileme duygusu sonucu ortaya çıkmıştır. Başlarda dini ve manevi motivasyon ile yapılsa da sonrasında sanatsal ve entelektüel kaygılar insanları koleksiyon faaliyetine yönlendirmiştir. Hukukumuzda taşınır kültür ve tabiat varlıklarının koleksiyon faaliyetine konu edilebilmesi mümkündür. Ancak yasa dışı kültür varlığı ticaretinin önüne geçmek ve kültür varlıklarına zarar gelmesini önlemek amacıyla koleksiyonculuk faaliyeti denetime tabi tutulmuştur. Denetim neticesinde koleksiyon izin belgesi iptal edilebilir, cezai soruşturma başlatılabilir, koleksiyondaki eserlere el konulabilir. Ancak koleksiyonculara uygulanacak yaptırımlar ve koleksiyondaki eserlerin akıbeti Yönetmelikte düzenlenmiştir. Bu durum, suçun ve cezanın kanuniliği ilkesine muhalefet teşkil etmektedir. İncelediğimiz Yüksek Mahkeme kararları da bu doğrultudadır. Koleksiyoncular ve idare arasında çatışmalar yaşanmaktadır. İdare ve koleksiyoncular arasındaki çatışmaların en belirgin sebebi kültür varlıkları üzerindeki tasarruf yetkilerinin kısıtlanmasından kaynaklanmaktadır. Ayrıca izin belgesinin iptaliyle koleksiyonda yer alan kültür varlıklarının idareye teslimi noktasında mülkiyet hakkına getirilecek kısıtlamaların Kanunda düzenlenmesi şartı yerine getirilmediğinden eleştiri konusu yapılmaktadır. Çalışmamızda denetim hususunda hukuki düzenlemelerde yer alan eksiklikler ile koleksiyonda yer alan kültür varlıklarının mülkiyeti hususları Yüksek Mahkeme kararları eşliğinde incelenmiş ve çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Koleksiyon, Koleksiyonculuk, Taşınır Kültür Varlığı Koleksiyonculuğu, Koleksiyonculuğun Denetimi, Kültür Varlıklarının Mülkiyeti