Ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin eşlik ve benzerlik konularına ilişkin bilgilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BENGÜL GÖÇMEN
Danışman: SÜHA YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gelişen teknoloji ve imkanlar doğrultusunda bilgiye duyulan ihtiyaç sürekli olarak artmaktadır. Günlük yaşamdaki ihtiyaçları karşılayabilmek ve toplum yaşamına uyum sağlayabilmek için matematik ile geometriye yönelik becerilerin kazanılması gerekmektedir. Bu bağlamda çevremizde yer alan uzamsal ilişkilerin incelenmesini temel alan, matematiğin ayrılmaz bir parçası olarak düşünülen geometriye ve öğretimine oldukça önem verilmektedir. Geometrinin alt öğrenme alanlarından biri olan eşlik ve benzerlik, öğrencilerin uzamsal düşünme yeteneklerini geliştirmekte ve geometriye farklı bir pencereden bakmalarına olanak tanımaktadır. Bununla birlikte eğitim ve öğretimin en önemli olgularından biri olan öğretmenler ve sahip olduğu nitelikler de öğretim sürecinde büyük rol oynamaktadır. Öğretmenlerin sahip olduğu niteliklerin başında gelen alan bilgisi, bir konuyu öğretebilmek için gerekli olan derinlemesine bilgi olarak düşünülebilir. Öğretmenlerin sahip olduğu konu alan bilgisi, kullandığı yöntem ve teknikler, derse karşı tutumu gibi birçok faktör öğrencinin sahip olduğu alan bilgisini ve bilişsel yönünün ayrılmaz bir parçası olan duyuşsal yönünü de etkileyecektir. Bu bağlamda araştırmanın amacı; ortaokul öğrencilerinin eşlik ve benzerlik konularındaki alan bilgilerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda ortaokul öğrencilerinin konu ile ilgili temel kavram ve ilkeleri bilme, konu ile alanın diğer konularını ilişkilendirme becerileri incelenmiştir. Ayrıca eşlik ve benzerlik konu alan bilgisi düzeyleri ile geometriye yönelik tutum ve öz yeterlilik inançları arasındaki ilişki de incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada örneklem belirlenirken araştırmayı oluşturan eşlik ve benzerlik konularını öğrenmiş olma şartı aranmıştır. Çalışma 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Gaziantep ilinde bulunan ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Sani Konukoğlu Ortaokulunda öğrenim gören 50 ortaokul öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırmada öğrencilerin eşlik ve benzerlik konusundaki alan bilgilerinin ölçülmesi amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan "Eşlik ve Benzerlik Konu Alan Bilgisi Başarı Testi" ile öğrencilerin geometriye yönelik tutum ve öz yeterlilik inançlarını ölçmek için Özdişçi(2019) tarafından geliştirilmiş olan "Geometriye Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada toplanan veriler SPSS 26.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin eşlik ve benzerlik konularını öğrenme düzeylerinin düşük olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda cinsiyete göre yapılan karşılaştırma sonucunda eşlik ve benzerlik öğrenme düzeyinin cinsiyet değişkeninden etkilenmediği sonucuna varılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin geometriye yönelik tutum ve öz yeterlilik düzeyini belirlemek amacıyla kullanılan ölçeğe verdikleri cevaplardan hareketle geometriye yönelik tutum ve öz yeterlilik inanç düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca yapılan analizler sonucunda geometriye yönelik tutum ve öz yeterlilik inancının cinsiyet değişkeninden etkilenmediği sonucuna varılmıştır. Öğrencilerin geometriye yönelik tutumları ile eşlik ve benzerlik öğrenme düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılan korelasyon analizi doğrultusunda tutum ölçeğinden alınan puan ile başarı testinden alınan puanlar arasında negatif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Yani öğrencilerin geometriye yönelik tutum ve öz yeterlilik inançları artarken eşlik ve benzerlik konusunu öğrenme düzeylerinin azaldığı ya da tutum ve öz yeterlilik inançları azalırken eşlik ve benzerlik konusunu öğrenme düzeylerinin arttığı görülmüştür. Son olarak öğrencilerin geometriye yönelik tutum ve öz yeterlilik inanç düzeyi ile matematik akademik başarılarının birbirini etkilemediği sonucuna varılmıştır. Araştırmacı tarafından öğrencilerin eşlik ve benzerlik konusunu öğrenme düzeyindeki eksikliğin öğretmenin sahip olduğu konu alan bilgisi, kullandığı yöntem ve teknikler, derse karşı tutumu ve bakış açısı gibi birçok farklı nedenden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu bağlamda öğretim sürecinde, öğrenmenin bilişsel ve duyuşsal boyutu bir bütün olarak ele alınarak öğretmen ve sahip olduğu niteliklerin başında gelen alan bilgisine gerekli önem verilmelidir.