Levels of organic contamination in blue crab and edible fish from The Aegean and Eastern Mediterranean Coasts

SERKAN TEKİN

Levels of organic contamination in blue crab and edible fish from The Aegean and Eastern Mediterranean Coasts

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SERKAN TEKİN

Danışman: İDİL PAZI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Akdeniz ve Ege kıyılarındaki balık ve mavi yengeçlerin OCP ve PCB kontaminasyon düzeylerini gösteren ilk detaylı çalışmayı sunmaktadır. Biyota örneklerinin analizi sonucu maksimum ΣOCP (33.2 ng g-1 kuru ağırlık) konsantrasyonu, tarımsal aktivitelerin yoğun olduğu Antalya Beymelek Lagünü çevresindeki toplanan kefal örneklerinde bulunmuştur. Minimum ΣOCP (0.87 ng g-1 kuru ağırlık) konsantrasyonu Mersin Göksu Deltasından toplanan erkek mavi yengeç örneklerinde bulunmuştur. Dünyadaki farklı bölgelerle kıyaslanan biyota örneklerinin OCP ve PCB kontaminasyonu daha azdır. Deniz ürünleri örneklerindeki ΣPCB ve ΣDDT kontaminasyon miktarları, yaş ağırlık üzerinden sırasıyla 43-226 ng g-1 ve 0.6-20.2 ng g-1'dır. En yüksek ΣDDT derişimi kefalde bulunmasına rağmen, en düşük derişim Mersin'deki erkek mavi yengeç örneklerinde bulunmuştur. Aerobik koşullar nedeniyle, biyota örneklerindeki DDD/DDE oranı 1'den düşük çıkmıştır. En yüksek ΣPCB derişimi (226 ng g-1 kuru ağırlık) Dalyan'dan toplanan çipura örneklerinde bulunmuştur. Bu çalışmada, tüketilen deniz gıdalarının sağlık açısından riskleri OCP ve PCB'ler bakımından analiz edilmiştir. Türkiye'deki tahmini günlük balık tüketimi esas alınarak hesaplanan kirletici seviyeleri kabul edilebilir günlük alım miktarının çok altındadır. Bu sonuç, Türk balık tüketicileri için iyi bir bulgu sunmaktadır. Deniz ürünlerindeki ΣDDT ve ΣPCB derişimleri, Birleşmiş Milletler Gıda ve İlaç İdaresinin Maksimum Kalıntı Limitinin altında kalmaktadır. Kanser riskinin oluşmaması adına aylık dört porsiyon çipura ve kefal (ortalama balık büyüklüğü 0,227 kg) güvenle tüketilebilir. Aynı şekilde, ayda 8 porsiyon mavi yengeç de güvenle tüketilebilir. Çevre Koruma Ajansı PCB'ler için verilen bu iki limitten daha koruyucu olması bakımından kanser oluşmama riskine göre hesaplanan tüketim limitini kullanmayı tavsiye etmektedir.