Avrupa Birliği ve bölgeselleşme sürecinde 1990 sonrası Türk dış politikası

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Avrupa Birliği (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞENAY YEŞİLYURT

Danışman: ÖZKAN TÜTÜNCÜ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Dünya, özellikle 1990'lardan sonra coğrafi, ideolojik ve idari alanlarda yaşanan bir dizi değişikliğe tanık olmuştur. Bu değişim, ülkeler arasındaki ekonomik, kültürel, sosyal ve siyasi sınırları ortadan kaldırmış ve küreselleşme sürecinin tam anlamıyla ortaya çıkmasına neden olmuştur. Küreselleşme sürecinin doğal gelişimi gereği, ülkelerin yaşadığı ekonomik, güvenlik ve teknolojik endişeler, yeni bir süreç olan bölgeselleşmeyi beraberinde getirmiştir. Bölgeselleşme süreciyle beraber ülkeler coğrafi yakınlık ve gelişme düzeyleri arasındaki benzerliklere paralel olarak ekonomik işbirliği girişimlerine yönelmiştir. Bölgeselleşme girişimlerinin amaçları arasında ekonomik, siyasi ve güvenlik nedenleriyle küreselleşme sürecinin içinde yer alma arzusu ve bölgesel gücü ve etkinliği arttırma gibi mücadeleler yer almaktadır. Uluslar arası ilişkilerin değişen yapısı içinde bölgeselleşmeye yönelik kurumsal düzenlemeler ve ülkeler tarafından kabul edilmiş ortak kurallarla kurulan kuruluşlar da yer almaktadır. Bu süreç içinde, Türkiye de, bölgesinde yer alan ülkelerle ticari ve diplomatik ilişkilerini geliştirmiş ve bölgesel girişimlerde bulunmuştur. Bu çalışmada, Türkiye'nin, Orta Doğu ve Balkan ülkeleri, Avrupa Birliği, Karadeniz Ekonomik İşbirliği ve Ekonomik İşbirliği Örgütü ile ilişkileri uluslar arası gelişmeler ışığında değerlendirilmiş ve AB üyeliğinin Türkiye'nin bölgesel dış politikasına etkileri analiz edilmiştir. Çalışmanın ana amacı, 1990 sonrası Türk dış politikasında bölgeselleşmenin öneminin ve yöneliminin analiz edilmesidir. Bu amaçla öncelikle, küreselleşme ve bölgeselleşme kavramı teorik olarak incelenmiş, daha sonra Türkiye'nin bölgesindeki ilişkileri ele alınmıştır. Bu incelemeden yola çıkılarak, Türkiye'nin bölgedeki konumu, potansiyel fırsatları ve AB üyeliği halinde bölgesel gücü analiz edilmiştir. VI