Osmanlı İmparatorluğu'nda eyaletten vilayete geçiş sürecinde valilik kurumunun değişimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZLI CAN AKINBİNGÖL
Danışman: İBRAHİM ARAP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osmanlı İmparatorluğu Klasik Dönem yönetim yapısında taşrayı merkeze bağlamanın temel aracı olarak eyalet örgütü düşünülmüştür. İmparatorluk yüzyıllar boyunca tımar sistemi etrafında şekillenen eyalet örgütü ve merkezden atadığı beylerbeyileri (valiler) eliyle taşrayı kendisine bağlamış ve denetim altında tutmuştur. Beylerbeyileri bulundukları eyalette padişahın temsilcisi konumunda oldukları için en uzak eyaletler bile kontrol altında tutulabilmiştir. İmparatorluğun duraklama ve çöküş dönemlerinde bu düzen bozulmuştur. Gerek İmparatorluğun dışından kaynaklanan nedenler, gerekse İmparatorluğun merkezi otoritesinin zayıflaması gibi etkenlerle beylerbeyilik kurumu zaafiyete uğramıştır. Tanzimat sonrası merkeziyetçilik eğilimi artmıştır. Taşraya ilişkin reformlar yapılmış, valilierin yetki ve görevleri İmparatorluğun içinde bulunduğu koşullara göre yeniden düzenlenmiştir. 1864 tarihli Vilayet Nizamnamesi ile taşra teşkilatı yeniden düzenlenerek eyalet sisteminden vilayet sistemine geçilmiştir. Bu çalışmada tarihsel süreç içerisinde valilik kurumunda meydana gelen değişiklikler incelenmiştir. Sonuç olarak valilik kurumunun yetkilerinin İmparatorluğun içinde bulunduğu koşullara paralel olarak bir arttırılıp bir azaltıldığı bulgusuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tımar, Beylerbeyi, Eyalet, Vilayet, Valilik.