Stratejik oy verme davranışı


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL AYDOĞAN ÜNAL

Danışman: AYŞEN UYSAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında; ekolojik çıkarım konusunda geliştirilen son tekniklerin uygulanarak sandık bazında seçim sonuçlarının analiz edilmesiyle alanda ilk kez 2009 ve 2014 Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde (yerel seçimler) stratejik oy verme davranışının boyutunu ve yönünü içeren veri seti oluşturulmaktadır. Bu yaklaşım, iki önemli avantaj sunar. Birincisi, sandık seviyesinde veri kullanılması gizli oy sebebiyle oluşan belirsizliğin hata payının daralmasını sağlamaktadır. İkincisi, yerel seçimlerde uygulanan karma seçim sisteminde seçmenler sandık başına gittiklerinde hem belediye başkanlığı hem de belediye meclis üyeliği seçimi için oy kullanırlar. Özdeş şartlarda gerçekleşen bu iki seçimin sonuçları arasında yapılan bir karşılaştırma, oy verme kararındaki etkili olan bireysel unsurların aynı olmasını sağladığı için yapısal unsurların etkisini daha net ortaya çıkarır. Bu tez çalışmasının ana amacı; King'in Ekolojik Çıkarım (EI) modelini uygulayarak 2009 ve 2014 yerel seçimlerinde gerçekleşen stratejik oy verme davranışının boyutunun ve yönünün tespit edilmesidir. Ekolojik çıkarım sonucu oluşan veri seti kullanılarak stratejik davranan seçmenlerin yaklaşımları iki farklı senaryo ve parti bazlı olarak karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre; stratejik davranan seçmenler daha yaygın olarak ilk senaryo olan en kötüden kaçınmaya yönelik oy vermektedir. Ayrıca, stratejik davranış diğer illere kıyasla büyükşehirlerde daha fazla görülmektedir. Belediye başkanlık yarışından ikinci ve üçüncü sırada yer alan adayların oy oranları birbirine yaklaştıkça stratejik oy verme ihtimali azalmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, 2009 ve 2014 yerel seçimlerde birçok belediye başkanlık seçiminin sonucunu belirlediği için stratejik oy verme davranışının siyaseten çok etkili olduğunu ortaya koymaktadır.