Meme kanseri tedavisine üç boyutlu konformal izosentrik alan tekniği, alan içinde alan tekniği ve yoğunluk ayarlı radyoterapi tekniğinin dozimetrik karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Medikal Fizik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZELİHA DENİZ GÖBEL
Eş Danışman: İLKNUR GÖRKEN, HAKAN EPİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, MKC (meme koruyucu cerrahi) sonrası radyoterapi ile tedavi edilen erken evre sol meme kanserli hastaların, 3BKİAT, FIF ve YART olmak üzere üç farklı teknik ile hazırlanan planlarının doz-hacim homojenliği, doz-hacim konformalitesi, MU (monitor unit) sayısı, sol akciğer, kalp, LAD (sol inen koroner arter) ve karşı memenin aldığı dozlar açısından karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, MKC sonrası RT (radyoterapi) uygulanmış erken evre sol meme kanserli hastalardan oluşan, meme volümü 400-650 cc arası olan (ortalama 520 cc) 12 kişilik hasta grubu tedavi planlama sisteminden retrospektif olarak bulundu. Bu hastalara ait planlama amacıyla çekilmiş bilgisayarlı tomografi (BT) verileri kullanılarak Oncentra Masterplan® tedavi planlama sistemi ile hastaların üç farklı teknikteki sanal tedavi planları oluşturuldu: 3BKİAT, FIF ve YART tekniği. PTV' ye (planlanan hedef hacim) 50 Gy/25 fraksiyon toplam doz tanımlandı. Tüm tedavi planları PTV' yi kapsayacak şekilde tanımlanan dozun %95' ine normalize edildi ve inhomojenite düzeltmeleri yapıldı. Planlar, planlanan hedef hacim (PTV), aynı taraf akciğer, kalp, LAD ve karşı meme için doz dağılımları ve doz volüm histogramları (DVH) kullanılarak karşılaştırıldı. Elde edilen veriler SPSS 15.0 istatistiksel analiz programı ile Friedman ve Wilcoxon signed rank test kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Tüm hasta grubu için ortalama sol meme hacmi 520 cc (400-650 cc hacim aralığında) idi. Erken evre meme kanserinin tedavisinde YART tekniği ile 3B konformal izosentrik ve FIF tekniklerine kıyasla, PTV' de anlamlı olarak daha iyi doz konformalitesi ve doz homojenitesi elde edildi (p değerleri her biri için <0.05). YART tekniği; 3BKİAT ve FIF' e kıyasla PTV doz homojenitesini 0.22 ve 0.16 geliştirmiştir. YART tekniği aynı zamanda; 3BKİAT ve FIF' e kıyasla PTV doz konformalitesini 0.13 ve 0.06 geliştirmiştir. Fakat YART tekniğinde, 3BKİAT ve FIF tekniklerine kıyasla, riskli organ dozları anlamlı olarak daha yüksek bulundu. FIF tekniğinde, 3BKİAT ve YART tekniklerine kıyasla, sol akciğer, kalp, LAD ve karşı meme için anlamlı olarak daha düşük dozlar elde edildi (p<0.05). FIF tekniğinde ayrıca diğer tekniklere kıyasla MU sayısı anlamlı olarak daha düşüktür (p<0.05). FIF tekniği; 3BKİAT ve FIF' e kıyasla MU sayısını 0.37 ve 0.65 azaltmıştır. Sonuç: Adjuvan meme radyoterapisi için FIF tekniği, 3BKİAT ve YART tekniklerine kıyasla, riskli organlarda anlamlı olarak daha düşük dozlar elde edilmesine olanak sağlamaktadır. Aynı zamanda özellikle genç meme kanseri hastalarında, tedavi için gerekli olan düşük monitor unit sayısı ve düşük ikincil malignite riskini dikkate alarak FIF tekniği, 3BKİAT ve YART tekniklerine kıyasla tercih edilmiştir. Fakat özellikle komorbid hastalıkları olan, yüksek kardiyak riski olan veya akciğer kapasitesi sınırlı olan yaşlı meme kanseri hastalarında, riskli organlarda 25 Gy ve üzeri dozları azalttığını dikkate alarak YART tekniği 3BKİAT ve FIF tekniklerine kıyasla tercih edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sol meme kanseri, meme radyoterapisi, 3 boyutlu konformal radyoterapi, alan içinde alan tekniği, yoğunluk ayarlı radyoterapi.