Girit savaşı sırasında venediklilerin çanakkale boğaz ablukası

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE KAYNAK

Danışman: Nuri Adıyeke

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Girit Adası, 17. yüzyılın ortalarından itibaren Osmanlı Devleti için önemli bir hedef haline geldi. 1645 yılında girişilen Girit Savaşı yaklaşık yirmi beş yıl sürerek Osmanlı Devleti'nin siyasi ve ekonomik dengelerinin değişmesine neden oldu. 1646 yılında Thomas Morosini komutasındaki Venedik donanması Çanakkale Boğazı'nı 1657 yılına kadar ablukada tutmayı başardı. Bu sebeple savaş alanı Girit Adası'ndan uzaklaşarak Çanakkale Boğazı'na kaymıştır. Bu çalışmada, Çanakkale Boğazı'na kayan ablukanın İstanbul'da sebep olduğu askeri, siyasi ve iktisadi yansımasının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çanakkale Boğazı, İstanbul'un iaşe teminindeki ulaşım yolları arasında kilit noktada bulunmaktadır. Çanakkale Boğazı'nın 1646-1657 yıllarında abluka altında olması sebebiyle Girit Savaşı'nın durağanlaşmasını, aynı zamanda İstanbul'un iaşesinin kesilme noktasına geldiğini göstermektedir. Çünkü kıtlıkla karşı karşıya kalan bu şehirde, hububat kaçakçılığı artmış, temel gıda maddelerinin temini durma noktasına gelmiştir. Ayrıca şehre ithal edilen hammadde temininde sorunlar baş gösterirken, stokların hızla erimesiyle beraber fiyat artışlarının yaşandığı görülmüştür. Bu durum şehirdeki huzurun bozulmasına, halkın Anadolu'ya doğru göç etmesine, asker, esnaf ve halk içerisinde çeşitli isyanların çıkmasına neden olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, Başbakanlık Osmanlı Arşivleri, ağırlıklı olarak Osmanlı kronikleri ve v basılı kaynaklardan elde edilen verilerin, tarihsel yöntem kullanılarak ortaya koyuldu. Anahtar Kelimeler: Girit Savaşı, Çanakkale Boğazı, Abluka, İstanbul.