Antibiyotiklerin üretral kateterlerde biofilm oluşumu üzerine etkisinin elektron mikroskopisi ile saptanması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİKMET KÖSEOĞLU

Danışman: GÜVEN ASLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET ANTİBİYOTİKLERİN ÜRETRAL KATETERLERDE BİOFİLM OLUŞUMU ÜZERİNE ETKİSİNİN ELEKTRON MİKROSKOPİSİ İLE SAPTANMASI Araştırmacı : Dr.Hikmet Köseoğlu Fakülte : Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji ABD Yazışma Adresi : Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji ABD. İnciraltı - İZMİR Amaç ve hipotez: Hastane enfeksiyonlarında üriner sistem enfeksiyonları önemli bir yer tutmaktadır. Bu enfeksiyonların önemli bir kaynağını üretral kateterizasyon oluşturmaktadır. Bakterilerin üretral kateterde biofilm oluşturması ise enfeksiyonun kronikleşmesine ve bakterilerin antibiyotiklere direnç kazanmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada idrar yolunda en sık karşılaşılan enfeksiyöz ajan olan Escherichia co/fnin üretral kateterlerde biofilm oluşum aşamalarının ve bu aşamaların çeşitli antimikrobiyel ajanlardan süreye bağımlı olarak nasıl etkilendiğinin scanning electron microscopy (SEM) ile gösterilmesi amaçlanmıştır. Yöntem Üropatojenik Escherichia coli 04 susu ile enfekte doğal idrar kullanılarak 16 F lateks/silikon balon kateterlerde (Silkolatex RÜSCH GOLD ®) in vitro olarak modifiye Robbins cihazında biofilm oluşumu sağlandı. Beyin-kalp infüzyon buyyonda bir gecelik inkübasyondan sonra doğal idrara eklenerek 1 05- 1 06 cfu/ml E. coli elde edildi. Çalışmada kontrol grubu ile siprofloksasin, sefuroksim, gentamisin ve trimetoprim içeren dört antibiyotik grubu değerlendirildi, ilgili antibiyotiklerin, normal sağlıklı bir insanda tek doz uygulanım sonrası ortalama idrar konsantrasyonlarına uygun dozlardaki solüsyonlar halinde kateter içerisinden geçirilerek kateter yüzeyine tutunması sağlandı. Antibiyotik grubundaki kateterler daha sonra Modifiye Robins cihazının içerisine yerleştirilerek enfekte idrar ile muamele edildi. Çalışma gruplarından birinci, dördüncü ve yedinci günde 5 mm'lik onar adet kateter örnekleri alındı. Kontrol grubunda ilave olarak 4. saat, 12. saat ve 2. gün örneklemeleri de yapıldı. Kateter parçaları SEM ile incelenerek biofilm oluşum aşamalarına göre skorlama yapıldı. 7Bulgular: Enfekte kontrol grubunda kontaminasyonu takiben 4-12 saat arasında biofilm tabakası oluşumunun başladığı ve 12-24 saat arasında tamamlandığı gözlendi. Antibiyotiklerin bu süreci istatistiksel anlamlı olarak 2-4 gün süresince uzattığı saptandı. Biofilm oluşumunun geciktirilmesi siprofloksasin ve sefuroksim gruplarında daha belirgindi. Ancak tüm antibiyotik gruplarında antibiyotik muamelesine rağmen 4-7 gün arasında biofilmin hemen hemen tüm kateter örneklerinde kaçınılmaz olarak oluştuğu gözlemlendi. Sonuç: Kısa süreli üretral kateterizayonda tek doz antibiyotik, biofilm oluşumunu geciktirmektedir. Ancak, biofilmin üretral kateterler üzerinde kısa sürede oluşması akılda tutularak, gereksiz üretral kateterizasyondan kaçınılması gereklidir. Anahtar kelimeler:. Biofilm. Üretral kateter. Antibiyotik. Elektron mikroskobu. Escherichia coli. idrar yolu enfeksiyonu