The impact of natural resource abundance on economic performance from a technology intensity perspective
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ŞULE GÜNDÜZ
Danışman: YEŞİM RABİA KUŞTEPELİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğal kaynak bolluğu ile ekonomik performans arasındaki ilişki asırlardır hem ekonomistlerin hem de politik filozofların ortak ilgi alanı olmuştur. Bazı ekonomistler doğal kaynak bolluğunun ülkeler için bir kutsama olduğuna inanırken, bazıları doğal kaynak zengini ülkelerin doğal kaynak fakiri ülkelerin gerisinde kaldığı iddiasıyla bu fikre karşı çıkmıştır. Kaynak zengini ülkelerin tecrübeleri çok farklı olmuştur. Doğal kaynak bolluğu ile ekonomik performans arasındaki ilişkiyi inceleyen çok sayıda teorik ve deneye dayalı çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmalar bu iki değişken arasında genel geçerli bir kural olmadığını göstermektedir. Bazı ülkeler kaynak bolluğu mucizesini yaşayıp yaşam standartlarını arttırırken, diğerleri Hollanda Hastalığı olarak bilinen kaynak paradoksuna maruz kalmaktadır. Hollanda hastalığı bir sektördeki büyümenin diğer sektörü dışlamasını anlatan paradoksal bir durumdur. Bunun sonucu olarak, ülkenin büyüme oranları düşmektedir. Bu çalışmanın amacı, doğal kaynak buluşları ile beraber bu sektördeki yükselişlerin 34 İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) ülkesinin sanayi sektörüne olan etkisinin sektörlerin teknoloji yoğunluğuna bağlı olarak 1991-2013 yılları için araştırılmasıdır. Sabit etkilerle teorik Çekim Modelinde sanayi üretimi (bağımlı değişken), ülkeler mukayeseli üstünlüğe sahip oldukları malları ihraç ettikleri için, ihracatla temsil edilmektedir. Doğal kaynak üretimindeki artışlar (anahtar bağımsız değişken) bir ülkedeki tüm doğal kaynak gelirlerinin Gayri Safi Milli Hasılaya (GSMH) katkısındaki büyüme oranı (toplam kaynak rantı) ile temsil edilmektedir. Ticaret verisi OECD Yapısal Analiz İstatistikleri (Stan) Veri tabanından derlenmiş olup, Uluslararası Sektörel Sınıflandırma Standardı (ISIC) teknoloji yoğunluğu tanımına göre sınıflandırılmıştır. Çekim modelinin geri kalanı Çekim yazınına uygun olarak oluşturulmuştur. Genişletilmiş Çekim Modeli ile teknoloji yoğunluğu ve Hollanda Hastalığı ilişkisi incelenmektedir. Çalışmanın bulguları, hiçbir endüstriyel sınıflandırmada Hollanda Hastalığı bulunmadığını göstermektedir. Diğer bir deyişle, 34 OECD ülkesi için doğal kaynak rantındaki artışla sanayi sektörünün herhangi bir alt kategorisinde hiçbir ilişki bulunmamaktadır. Anahtar Kelimeler: Hollanda Hastalığı, Çekim Modeli, Teknoloji Yoğunluğu, Doğal Kaynak Zenginliği.