Döviz kuru oynaklığı ve ardışık koşullu değişen varyans modelleri ile Türkiye'de döviz kuru oynaklığının modellenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET OZAN ÖZDEMİR
Danışman: HAMDİ EMEÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bretton Woods sisteminin yıkılmasıyla esnek kur rejimine geçiş ve küresel boyutta yaşanan finansal liberalizasyon sonrası, finansal piyasalarda en büyük işlem hacmine sahip olan döviz piyasasında yaşanan gelişmeler parasal otorite, yatırımcılar ve uluslararası boyutta ticaretle uğraşan firmalar açısından oldukça önemli hale gelmiştir. Döviz kuru; enflasyon, faiz, yatırım ve dış ticaret gibi birçok araçla ülke ekonomisi üzerinde etkisini göstermektedir. Bu sebeple, döviz kurunda yaşanan dalgalanmalar ülke ekonomisi ve ekonomik birimler adına büyük risk taşımaktadır. Gelişmekte olan ve dış tasarruflara bağlı olarak ekonomisini canlı tutmaya çalışan ülkelerin, yabancı sermayeyi yurt içine çekebilmek için ekonomide istikrarı sağlaması gerekmektedir. Döviz kurunda yaşanan oynaklık, ülke ekonomisinde istikrarın olup olmadığı göstergelerinden biridir. Bu bağlamda döviz kuru oynaklığının öngörülmesi ve oluşabilecek risklere karşı önlemler alınması önem arz etmektedir. Türkiye, yurt içi tasarrufları düşük olduğundan yabancı sermayeye ihtiyaç duyan ve dış ticarette yaşanan dengesizliklerden dolayı cari açığın fazla olduğu kırılgan bir ekonomiye sahiptir. Bu durum Türkiye için döviz piyasasında yaşanan olumlu ya da olumsuz gelişmelerin önemini artırmaktadır. Parasal otorite olan Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) kurlarda yaşanan gelişmeler doğrultusunda piyasaya gerekli müdahaleleri yapmakta ve döviz kurunu optimum seviyede tutmaya çalışmaktadır. Çalışmada, 2 Ocak 2009 ve 25 Ocak 2014 tarihleri arasındaki TCMB'nin ABD doları için kapanış fiyatları alınarak veri seti oluşturulmuştur. Oluşturulan döviz kuru serisinde yaşanan değişmeler incelenerek, döviz kuru oynaklığının modellenmesi ve öngörülmesi amaçlanmıştır. Oynaklığın modellenmesi amacıyla Otoregresif Koşullu Değişen Varyans (ARCH) modelleri kullanılmış ve öngörümleme yapılmıştır. Modeller tahminlenirken normal, srudent-t ve GED dağılımları kullanılmış ve uygun model belirlenirken Akaike (AIC), Schwarz (SC) ve Log-Olabilirlik model seçim kriterleri kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Oynaklık, Döviz Kuru Oynaklığı, ArdıĢık KoĢullu DeğiĢen Varyans Modelleri