Kolon kanseri farklılaşmasında kanser kök hücrelerinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞENUR BODUR

Danışman: Aslı Sade Memişoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kolorektal kanser, dünyadaki en yaygın malign tümörlerden biri olup genellikle tedavi edilebilen bir kanser türüdür ancak kanser metastazları hastalığın ilerlemesini olumsuz etkiler. Karsinomada, farklılaşma-geri farklılaşma plastisitesi ile fenotipik plastisitenin sağlandığı ve bu özelliğe sahip hücrelerde kanser kök hücreleri (CSC) ve kanser kök hücresi olmayan durumlar arasında ileri geri geçiş yapıldığı gösterilmektedir. Daha az farklılaşmış olan kanser kök hücreleri, tümör popülasyonu içindeki orta ve iyi düzeyde farklılaşmış olan hücrelerden geri çevrilebilen bir farklılaşma ile oluşmaktadırlar. Bu süreci aydınlatmak metastazın ve ilaç direncinin aydınlatılması için önemli bir adımdır. Çalışmanın amacı, hücresel açıdan heterojen olan bir hücre hattında farklılaşmış ya da farklılaşmamış hücre popülasyonlarındaki dönüşüm mekanizması ile kanser kök hücreleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu amaçla, kültür koşullarında farklılaşma-geri farklılaşma yapabilen bir hücre hattı modeli kullanılmış ve farklılaşma süreci adımlarından elde edilen kanser kök hücre popülasyonlarının miktarı, hücre çoğalması, ilaç direnci, in vitro metastaz kapasitesi ve tümör oluşturma kapasitesi karşılaştırılmıştır. Sonuçlara göre, kullanılan hücre modelinde iki farklı kök hücre alt popülasyonu bulunmakta çeşitli karakteristik özellikler açısından farklılık göstermektedirler. CD44+ kök hücre popülasyonları içinde CD133+ olan alt popülasyon daha fazla hücre çoğalması ve metastaz özelliği gösterirken, CD133- olan popülasyon daha yüksek ilaç direnci ve tümör oluşturma kapasitesi sergilemiştir. Genel olarak, burada sunulan veriler, aynı hücre hattından köken alsa dahi, CD44 ve CD133 için geniş bir ifade aralığına sahip olduğunu göstermiştir. Dolayısı ile CSC'lerin tüm kolon kanseri hücreleri için tek belirteç veya aynı işaret seti ile karakterize edilmesi olası değildir.