Yeşil ulaşım türleri için sokak denetim aracı geliştirilmesi ve tasarım önerileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEK ATAR DURAN
Danışman: Hilmi Evren Erdin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kent içi ulaşımın büyük bir kısmı şehirlerin iş, alışveriş, eğlence ve eğitim gibi dört temel yolculuk türü talebini karşılamak için tasarlanmış karayolları tarafından sağlanmaktadır. Ancak, bu karayollarının motorlu taşıt trafiğini öncelikli olarak göz önünde bulundurarak tasarlanmış olmaları, diğer ulaşım türlerinin haklarını kısıtlamakta ve bu da karayollarında ulaşımdan kaynaklanan karbon emisyonlarının artmasına neden olmaktadır. İklim değişikliği ve çevresel sorunların giderek daha fazla önem kazandığı günümüzde, kentlerin sürdürülebilirliği ve insan sağlığı için yeşil ulaşım türlerine geçişin önemi artmaktadır. Bu bağlamda, mevcut kentsel mekânların yeni bir tasarım anlayışıyla ele alınması gerekliliği de ortaya çıkmaktadır. Modern kentleşme yaklaşımları, ulaşım ihtiyacını karşılamada daha çevreci ve sağlıklı yeşil ulaşım modlarının kullanımını teşvik etmektedir. Ancak, mevcut kent dokusu içinde bu tür ulaşım modlarının payını artırmak zorlu bir süreç olduğundan sokak enkesitlerinde yapılacak müdahaleler çözüm önerisi olarak ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmayla geliştirilen denetim aracı; kent içi ulaşım yollarını kademelerine göre değerlendirerek yeşil ulaşım türlerinin sokaklardaki entegrasyonunu hedeflemekte ve mevcut sokak dokusunda hangi bileşenlerde değişiklik yapılması gerektiğini, hangi yeşil ulaşım modlarının öncelikli olarak artırılması gerektiğini belirlemektedir. Bu değerlendirmeler, kentsel tasarım ölçeğinde karbon emisyonlarını azaltmak için stratejik müdahalelerin uygulanmasını mümkün kılmayı hedeflemektedir. Denetim aracı ayrıca, bu müdahalelerin gerçekleştirilmesinde kullanılabilecek tasarım araçlarını belirleyerek uygulama sürecine yönelik rehberlik de sunmaktadır. Bu kapsamda araç, kentsel tasarım ölçeğinde etkili bir şekilde yeşil ulaşım modlarının entegrasyonunu sağlayarak; karayollarında ulaşımdan kaynaklanan karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik somut çözümler geliştirmeyi amaçlamaktadır. Böylece hem çevresel sürdürülebilirliğe katkıda bulunulacak hem de şehir içi ulaşımın daha sağlıklı ve erişilebilir hale gelmesi sağlanacaktır.