Solid böbrek tümörlerinde T1, T2 sürelerinin ve ADC değerlerinin tümör tipi ve histopatolojik tümör derecesi ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EKREM ANIL SARI
Danışman: Canan Altay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda solid böbrek tümörlerinde; prekontrast T1, T2* süreleri, R2* değerleri, postkontrast T1 sürelerinden ve ADC değerlerinden yararlanarak histolojik olarak tümör tipi ve derecesi hakkında doğru yorum yapılıp yapılamayacağının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca bu MRG çıktıları kullanılarak, böbrek tümörünün belirlenmesi açısından yapay zeka temelli bir prototip programın oluşturulması da amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Solid böbrek kitlesi nedeniyle DEÜ Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Temmuz 2019-Ocak 2024 tarihleri arasında opere edilmiş 82 hastaya ait PACS'a kayıtlı böbrek kitle protokolünde kontrastlı abdomen MRG'ler değerlendirilmiştir. Kitlesel lezyon belirlenerek 3 adet yaklaşık 15 mm2'lik ROI yardımıyla, kitlenin kontrastlanan solid kısımlarından ölçüm yapılmıştır ve 3 değerin aritmetik ortalaması alınmıştır. Tümörün T2*, T1 native ve T1 enhanced süreleri milisaniye cinsinden hesaplanmıştır. R2* değeri ise 1/T2* şeklinde ölçülerek hesaplanmıştır. ADC haritasındaki ölçümler ise mm2/s cinsinden hesaplanmıştır. Tümör dokusunun değerleri bulunduktan sonra aynı hastanın karşı sağlıklı böbreğinin korteks dokusundan aynı ölçümler sırasıyla tekrarlanmıştır. Bir başka araştırmacı tarafından da kör olarak aynı ölçümler yapılarak araştırmacılar arası tutarlılık araştırılmıştır. Bulgular: Çalışma örneklemindeki toplam 82 hastadan (32 kadın, 50 erkek) oluşmakta olup hastaların ortalama yaşı 59,3 ve ortalama kitle boyutu 60,7 mm'dir. Tümör subtipleri 8 kategoriye ayrılmıştır. Berrak hücreli karsinom (n=46), papiller hücreli karsinom (n=8), kromofob hücreli karsinom (n=8) başta olmak üzere heterojen bir tümör grubu değerlendirilmiştir. Gözlemciler arası uyum; böbrek tümörleri ölçümünde tüm değerlerde güçlü, karşı böbrek sağlıklı korteks ölçümünde orta-güçlü korelasyon göstermiştir. Böbrek tümörü DSÖ derecesi şiddetli (derece 3-4) ve şiddetsiz (derece 1-2) olarak kategorize edilmiş olup ADC değerleri şiddetlilerde daha düşük bulunmuştur (p=0,029). Kitle boyutları da şiddetli sınıfında istatistiksel anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,0017). Berrak hücreli tümörlerde T2 mDixon Quant, R2* ve ADC değerleri, papiller hücreli tümörlerde T2 mDixon Quant, R2*, T1 native ve ADC değerleri, kromofob hücreli tümörlerde T2 mDixon Quant, R2* değerleri istatistiksel anlamlı fark göstermiştir (p<0,05). Tüm böbrek tümörleri her hastanın karşı sağlıklı böbreği ile karşılaştırıldığında, T1 native değeri dışındaki tüm değerler istatistiksel anlamlı bulunmuş olup (p<0,005) bu veriler 'Random Forest' yöntemi temelli bir yapay zeka programının geliştirilmesinde kullanılmıştır. Sonuç: MRG değeri çıktıları değerlendirildiğinde özellikle ADC değerinin şiddetli sınıfında ve büyük kitlelerde düşük olduğu izlenmiştir. Tümör subtiplerinin değerlendirilmesinde 8'den fazla sayı içeren gruplar kullanılmış olup berrak, papiller ve kromofob hücreli tümörlerin ayrımında ortak olarak T2 mDixon Quant ve R2* değerlerinin istatistiksel anlamlı fark gösterdiği izlenmiştir. Böbrek tümör dokusu ve sağlıklı korteks arasında T1 native süresi hariç tüm değerlerin istatistiksel anlamlı fark göstermesi ile yapay zeka temelli bir böbrek tümör tespit programı prototopinin geliştirilmesinin yolu açılmıştır. Program %93 oranında doğrulukla böbrek tümörü le sağlıklı renal korteksi ayırabilmiştir. Yapılacak yeni çalışmalarda ölçüm yöntemleri, tekniğinin standardizasyonu, daha geniş ve daha homojen dağılan örneklem gruplarıyla birlikte yöntemin katkısının daha net ortaya çıkacağı düşünülmüştür.