Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE KARAPINAR
Danışman: AYŞE MERİH SARIIŞIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:IV ÖZET Pamuk, oranlan ağırlıkça %4-12 arasında değişen, vaks, protein, pektin, kül, ve pigmentler, hemiselüloz, indirgenmiş şekerler gibi farklı yabancı maddeler formlarında çeşitli safsızlıklar içermektedir. Bu tür safsızlıkların hidrofobik karakteri, kumaşın ıslanma ve absorblama isteğim olumsuz yönde etkilediği için bu maddeler hidrofîlleştirme adı verilen ön terbiye işlemi ile kumaştan uzaklaştırılmaktadır. Bu maddelerin uzaklaştırılması, konvansiyonel olarak, genellikle kumaş ağırlığının %l-4 oranında sodyum hidroksit çözeltileri ile 30-60 dakika sürelerinde 75-100°C sıcaklıkta gerçekleştirilmektedir. Fakat bazik işlemde büyük miktarda alkali yanında, ıslatıcı, kompleks oluşturucu, indirgen maddeler, nötralizasyon maddeleri gibi yardımcı kimyasallar da kullanıldığı için kimyasal madde tüketimi fazladır. Aynı zamanda, yüksek pH değerine sahip atık su, sülfürik asit ve karbondioksit ile nötralizasyon gerektirmekte ve atığın tuz yükü artmaktadır. İşlemin bu ve buna benzer dezavantajlarından dolayı son yıllarda hidrofîlleştirme işleminin, belirli maddelere karşı spesifik etkisi olan enzimlerle yapılmasına yönelik çok sayıda araştırma yapılmış ve yapılmaya devam etmektedir. Bu amaçla çeşitli ortam koşullarında çalışabilen başta pektinaz, selülaz ve proteaz olmak üzere hemiselülaz, ve lipaz gibi enzimlerin üzerinde durulmaktadır. Bu araştırmada pektinaz, proteaz ve selülaz enzimleri gerek aynı banyolarda gerekse farklı banyolarda değişik şekillerde, farklı işlem sürelerinde kombine edilerek, bu enzimlerin, %100 pamuklu kumaş üzerinde sağladıkları hidrofîllik etkileri incelenmiştir. Bunun yanında aynı kumaşla gerçekleştirilen alkali hidrofilleştirmesi sonucu elde edilen çeşitli veriler enzimatik hidrofilleştirme işlemleri ile karşılaştırılmıştır. Enzimatik ve konvansiyonel hidrofilleştirmelerinsonunda kumaşların hidrofillik, CIE*L, WI değerleri ile pektik-proteinik madde uzaklaşma miktarı değerleri incelenmiştir. İşlemler sonunda, selülaz+pektinaz ve selülaz+pektinaz+proteaz kombinasyonlarının hidrofilite açısından diğer kombinasyonlar arasında en verimli sonuçları verdiği görülmüştür.