Bir fantom dokuda ultrasonik sinyal karakterizasyonunun sıcaklığa bağlılığının deneysel olarak incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyomedikal Bilimler ve Mühendislik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ESRA DEMİRKIRAN
Danışman: MUSTAFA SERHAN KÜÇÜKA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bazı kanser tedavilerinde omik ısıtma, yüksek yoğunluklu ultrasonik ısıtma veya diğer yöntemlerle yüksek sıcaklıklara ulaşarak ablasyon ile tümörlü bölgenin yok edilmesi yöntemi tümörlü dokuda kalıcı hasar için kullanılan bir tedavi yöntemi olmakla birlikte komşu bölgelere zarar vermesi nedeniyle yeterince yaygınlaşamamıştır. Öte yandan termal tedavi sırasında hedef bölge ve çevresinde anlık sıcaklık ölçümü yapılması bu tür tedavilerin uygulanmasını kolaylaştıracaktır. Dokularda sıcaklık ölçümü için kullanılabilecek yöntemlerden biri, hedef bölgeden dönen ultrason sinyallerindeki değişimlerden sıcaklığın hesaplanmasıdır. Sıcaklık değişimini belirlemek için kullanılan yöntemlerden biri, uçuş süresinin değişimine dayanan darbe yansıma yöntemidir. Tepe sinyalinin veya sinyal zarfının değişiminin izlenmesi de dönüş sinyallerinin işlenmesinde sıklıkla kullanılan yöntemler arasındadır. Bu çalışmalarda sıcaklık değişiminden önceki ve sonraki dönüşlere farklı filtre yöntemleri ve çapraz korelasyon uygulanarak aradaki fark netleştirilmekte ve sıcaklık değişimi hesaplanmaktadır. Bu yöntemin kullanımına ilişkin çeşitli çalışmalar mevcuttur ve bu çalışmalara göre doku sıcaklık değişimleri 1°C civarında hatalarla belirlenebilmektedir. Öte yandan, ortamdaki çoklu yansımalardan oluşan gürültüler nedeniyle bu değerlendirmeleri yapmak kolay değildir. Çalışmada termokupllar yardımıyla sıcaklık dağılımının belirlenebileceği doku taklidi bir fantom hazırlanmıştır, daha sonra fantom içerisinde sıcaklık dağılımı oluşturularak US dalgalarının değişimi belirlenmiştir. Bir sinyal jeneratörü kullanılarak dalgalar beslenerek geri dönüş sinyalleri toplanmıştır. Çalışmanın son aşamasında ise elde edilen US sinyalleri işlenerek fantomdaki sinyal kaymaları görselleştirilmiştir. Sinyallerdeki kayma ile hesaplanan sıcaklık farkları ile gerçek durum karşılaştırılmıştır. Bu sayede ultrasonik sıcaklık ölçüm yönteminin doku sıcaklığını belirlemede kullanılma yöntemi gözlemlenmiştir.