Romatizmal hastalıklarda hastalık modifiye edici ilaç tedavisi alan bireylerin tedaviye ilişkin agılarının uyuma etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK SEZGİN

Danışman: HATİCE MERT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma romatizmal hastalıklarda, hastalık modifiye edici ilaç tedavisi(DMARD) alan bireylerin tedaviye ilişkin algılarının uyuma etkisini incelemek amacıylatanımlayıcı olarak yapılmıştır.Araştırmanın örneklemini bir üniversite araştırma ve uygulama hastanesi İçHastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Polikliniği'ne başvuran, en az üç aydır romatizmalhastalığı nedeniyle DMARD tedavisi almakta olan, 18 yaş ve üzerinde 300 hastaoluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından düzenlenmiş anket formukullanılmıştır. Formda, bireye ilişkin özellikler (yaş, cinsiyet, eğitim durumu, çalışmadurumu, medeni durum, sosyal güvence), hastalığa ilişkin özellikler (tanı, tanı alma süresi,diğer kronik hastalıklar), tedaviye ilişkin özellikler (kullanılan ilaçlar ve ne kadar sürekullanıldığı), ilaç tedavisine uyum ve tedaviye ilişkin algılar ile ilgili sorular yeralmaktadır. Verilerin analizinde bireysel, hastalığa ve tedaviye ilişkin özellikler sayı, yüzdeile gösterilmiş; tedaviye ilişkin algıların, ilaç tedavisine uyumuna etkisi iki ortalamaarasındaki farkın önemlilik testi (t testi) ile değerlendirilmiştir.Bireylerin uyum puan ortalamaları 7.85 ± 2.28 olarak bulunmuştur. Sürekli ilaçkullanmanın günlük yaşamı etkilediği, ilaçların yan etkileri olacağı, sürekli ilaçkullanımında bağımlı olma algısının uyumu etkilemediği belirlenmiştir. İlaç kullanmanıngerekli olduğu, ilaçların yan etkileriyle baş edebilme, kullanılan ilaçların yakınmalarıazalttığı, kullanılan ilaçların yararlı olduğu, düzenli ilaç kullanımı ile hastalığınilerlemeyeceği algısının uyumu etkilediği bulunmuştur.Araştırmanın sonuçları doğrultusunda, bireylerin ve ailelerin tedavi ile ilgilialgılarının değerlendirilmesi, birey ve ailelerin gereksinimleri doğrultusunda kullandıklarıilaçlar ve hastalıkları konusunda bilgi verilmesi, uyuma etki eden faktörlere yönelikkalitatif çalışmalar yapılması önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Uyum, bağlılık, tedaviye ilişkin inançlar, tedavi algısı, ilaçuyumu, ilaç uyumu ve hemşirelik, hastalığı modifiye edici anti-romatizmal ilaçlar.