Multi-criteria sustainability assessment of environmentally conscious manufacturing companies: A case study in beverage industry


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MERVE KILIÇ

Danışman: SEREN ÖZMEHMET TAŞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İmalat sistemlerinde kıt kaynakların yönetimi her zaman kritik bir konu olmuştur. Son zamanlarda kıt kaynakların çevreye zarar vermeden kullanılması fikri imalat sektörü tarafından benimsenmeye başlamış ve sürdürülebilir imalat anlayışı temel mesele haline gelmiştir. Sürdürülebilir imalatın önemi arttıkça firmalar tarafından git gide daha çok benimsenmiş ve firma aktivitelerinin bu kavrama göre ölçümlenmesi ihtiyacı doğmuştur. Böylece, sürdürülebilir imalat anlayışına uygun bir şekilde üretim aktivitelerinin değerlendirilebilmesi için indikatörlerin geliştirilip kullanılması söz konusu olmuştur. Ancak, sürdürülebilirlik bir bakıma soyut bir kavram olduğu için, ölçülmesi ve değerlendirmesi konusunda bir takım zorluklar oluşmaktadır. Bir imalat sisteminde değerlendirme yaparken, çok sayıda indikatörün beraber ele alınması gerekmektedir ki çoğu zaman bu indikatörler arasında bir çatışma gözlemlenir. Son dönemlerde yapılan çalışmalarda, uygun indikatörlerin belirlenmesi ve değerlendirme yapabilmek adına metotlar geliştirilmesi konuları ayrı ayrı ele alınmıştır. Bundan dolayı, geliştirilen indikatörlerin değerlendirme metotlarında kullanılmasıyla ilgili olarak literatürde yeterli sayıda çalışma yoktur. Bu sebeple, bu tez çalışması, sürdürülebilirlik indikatörlerini bir değerlendirme yönteminde kullanarak imalat sektöründeki bir firmanın çok kriterli değerlendirmesini yapmayı amaçlamaktadır. Bu tez çalışmasında değerlendirme metodu olarak TOPSIS yöntemi, çatışma içerisindeki çeşitli sürdürülebilirlik indikatörleri eş zamanlı kullanılarak uygulanmıştır. Uygulamada sürdürülebilirlik indikatörlerinden sadece üretim için belirlenmiş olanları kullanılmıştır. Ayrıca, TOPSIS metodunun bu konuda kullanımını izah edebilmek için iki adet örnek problem tasarlanmış ve sonrasında içecek sektöründeki bir şirketin değerlendirilmesi için altı adet örnek olay incelemesi yapılmıştır.