Obezitenin yetişkin bağlanma stilleri, duygudurum belirtileri ve üstbilişsel faktörler açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KORAY AKKUŞ
Danışman: ADVİYE ESİN YILMAZ SAMANCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın temel amacı yaygın bir halk sağlığı problemi olan obezitenin, kaygılı ve kaçınmacı bağlanma stillerini içeren yetişkin bağlanma stilleri, depresyon ve kaygı gibi duygudurum belirtileri ve üstbilişsel faktörler açısından incelenmesidir. Bu amaç çerçevesinde, ilk olarak çeşitli sosyodemografik değişkenler, duygudurum belirtileri (depresyon ve kaygı), yetişkin bağlanma stilleri ve üstbilişsel faktörlerin beden kitle indeksi (BKİ) ile bağlantısı ele alınmıştır. Ayrıca, obezitesi olan bireylerde, bağlanma stilleri ve psikolojik belirti (depresyon ve kaygı) düzeyleri arasındaki ilişkide üstbilişlerin aracı rolünün incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın verileri Muğla Halk Sağlığı Müdürlüğüne ve Antalya Eğitim Araştırma Hastanesine bağlı obezite birimlerine kilo problemi nedeniyle başvuran hastalardan ve genel toplum örnekleminden toplanmıştır. Çalışmaya 459'u kadın ve 183'ü erkek olmak üzere toplam 642 yetişkin birey katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Üstbilişler Ölçeği-30 ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan hiyerarşik regresyon analizi bulguları, yaş ve depresyon belirtilerindeki artışın BKİ'deki artışla bağlantılı olduğunu gösterirken, bağlanma stilleri ve kaygı belirtileri ile BKİ arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. Analiz sonucunda ayrıca, demografik değişkenler, duygudurum belirtileri ve bağlanma stilleri kontrol edildikten sonra, bilişsel farkındalık düzeyindeki artışın kilo alımını anlamlı şekilde yordadığı bulunmuştur. Öte yandan, bootstrapping yöntemi ile yürütülen çoklu aracılık analizleri, obezitesi olan bireylerde kaygılı ve kaçınmacı bağlanma stilleri ile depresyon ve kaygı belirtileri arasındaki ilişkilere, bireysel olarak endişe hakkında olumsuz inanışların aracılık ettiğini ortaya koymaktadır. Diğer bir deyişle, obezitesi olan bireylerin kaygı ve depresyon belirtilerinin anlaşılmasında, bağlanma stilleri ve endişe hakkında olumsuz inanışların rolünün olduğu söylenebilir. Tüm bu bulgular ışığında, obezitesi olan bireylerin yaşadığı psikolojik sıkıntıların ele alınmasında, yetişkin bağlanma stillerinin ve üstbilişsel faktörlerin göz önünde bulundurulmasının faydalı olabileceği öne sürülebilir.