Down sendromlu çocuklarda glutatyon s- transferaz polimorfizmi ve fenotipik çeşitlilik üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİRSEN BAYSAL
Danışman: ÖZLEM GİRAY BOZKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Down Sendromlu çocuklarda glutatyon s-transferaz (GST) polimorfizm sıklığını, bu polimorfizmin fenotipik çeşitlilik üzerine ve bunun yanında da Down Sendromlu çocuk doğurma riski üzerine etkilerini araştırmayı planladık. Bu amaçla, Down Sendromlu çocuklarda ve annelerinde GSTM1, GSTT1 ve GSTP1 genlerindeki polimorfizm oranlarını belirleyerek, hastalığın şiddeti ve oluşum riski arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçladık.Metod: Çalışma, Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Genetik Hastalıkları Bilim Dalının izleminde olan, klinik ve sitogenetik olarak Down Sendromu tanısı almış hastalar ve bu hastaların anneleri ile yapıldı. Kontrol grubu olarak herhangi bir polikliniğe başvuran sağlıklı çocuklar ve sağlıklı çocuk sahibi erişkin kadınlar kullanıldı. Çalışma Ocak-Temmuz 2010 tarihleri arasında yürütüldü. Rutin hasta viziti için başvuran Down Sendromlu hastaların demografik özellikleri, sitogenetik analiz sonuçları, fizik muayene bulguları, göz muayene bulguları, işitme testi, elektrokardiyografi, çölyak antikor, hemogram, tiroid fonksiyon test sonuçları kaydedildi. GST genlerindeki polimorfizmleri taramak için 2 cc EDTA'lı kan örneği alındı ve PCR ile çalışıldı.Bulgular: Çalışmada 52'si Down Sendromlu hasta çocuk ve onların anneleri, 70'i sağlam çocuk, 69 sağlam kadın olmak üzere dört grup oluşturuldu ve toplam 243 olgu çalışmaya dahil edildi. Grup I ( Down Sendromlu hastalar ); 52 hastanın 24'ü kız, 28'i erkekti. Yaşları 1 ay - 17 yaş (ortalama 6,13 ± 4,86 yaş) arasındaydı. Elli iki hastanın 26'sında (%50) kardiyak patoloji, 12'sinde (%23,1) işitme kaybı, 20'sinde (%38,5) göz patolojisi, 4'ünde (%7,7) GİS patolojisi, 23'ünde (%44,2) hipotroidi vardı. Down Sendromlu hastaların 23'ünde (%44,2) GSTM1 geninde, 22'sinde (%42,3) GSTT1 geninde homozigot delesyon (null genotip) saptandı. Bu hastaların 4 (%8,9)'ünde GSTP1 geninin 105. kodonunda her iki allelde ile/val değişimi, 23 (%44,2)`ünde ise sadece bir allelerinde polimorfizm vardı; GSTP1-114 val/val genotipi hastaların hiçbirinde saptanmazken, 10 (%19,2) hastanın birer allellinde polimorfizm (ala/val) mevcuttu. Grup II ( sağlam çocuk ); 70 çocuğun 37 (%52,9)'si kız, 33 (%47,1)'ü erkekti. Yaşları 1 - 17 yaş ( ortalama 9,09± 4,98 yaş ) arasındaydı. Sağlam çocukların 30'unde (%42,9) GSTM1 null genotip, 30'unde (%42,9) GSTT1 null genotip, 5'inde (%7,1) GSTP1 105 val/val genotipi, 1'inde (%1,4) GSTP1 114'de val/val polimorfizmi saptandı. Bu değerler Grup I'deki çocukların değerleri ile karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç elde edilemedi (Sırasıyla p= 0.88; 0.95; 0.95; 0.68). Grup III ( Down Sendromlu hasta anneleri ); Yaşları 23-56 yaş ( ortalama 37,27± 6,77yaş ) arasındaydı. Down Sendromlu hasta annelerinin 33'ünde (%63,5) GSTM1 geninin, 22 (%42,3)'sinde GSTT1 geninde homozigot delesyon, 6'sında (%11,5) GSTP1'in her iki allelinde, 17 (%32,7)'sinde ise sadece bir allelinde ile105val değişimi görülürken, 6 (%11,5) annenin birer alleleri GSTP1 ala114val polimorfizmi vardı. Her 2 allelde de ala114val değişimi bulunan anne yoktu. Grup IV (Sağlıklı çocuk sahibi kadınlar ); Yaşları 22-50 yaş ( ortalama 28,25± 6,54yaş ) arasındaydı. Sağlam kadınların 40 (%58)'ınde GSTM1 null allel, 34 (%49,3)'ünde GSTT1 null allel, 3 (%4,3)'ünde GSTP1-105'in her iki alleli de polimorfik, 7 (%10,1)'sinde tek allelde GSTP1 114. kodonda değişim saptandı. Bu değerler Down Grup III'deki annelerle karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç elde edilemedi (Sırasıyla p= 0.54; 0.44; 0.32; 0.80).Sonuç: Bizim yaptığımız çalışmada Down Sendromlu hastalarda GST polimorfizim sıklığı normal popülasyon ile uyumluydu. Bu oran çalışmaya alınan sağlam çocuklar ile karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. GST polimorfizminin Down Sendromunda görülen fenotipik çeşitlilik üzerine etkisi gösterilemedi. Yine Down Sendromlu hasta anneleri ve sağlam çocuk sahibi kadınların GST polimorfizm sıklığı normal popülasyon ile benzer bulundu ve iki grup arasında fark saptanmadı. Bu polimorfizmin Down Sendromlu çocuk doğurma üzerine etkisi olmadığı düşünüldü.