Impact of paternalism, nepotism and fatalism values on recruitment and selection practices in Turkish context


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NİHAN KÜTAHNECİOĞLU İNAN

Danışman: ÖMÜR NECZAN ÖZMEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Daha önce yapılmış çalışmalarda, işe alım uygulamaları ve kültürel değerlerin etkisi değerlendirilmeksizin, genel olarak seçme uygulamalarının algılanan adalete vediğer örgütsel çıktılara etkileri üzerinde durulduğu görülürken, bu çalışmada kültürel değerlerin işe alim ve seçme uygulamaları ile algılanan adalet arasındaki ilişkilere olan etkisi üzerinde durulmuştur. Algılanan adalet ve kültürel değerlerin bu ilişkideki rolü henüz ortaya açıkca konulmamış olsa da, bazı ülkelerde kayırmacılık, babacanlık, kadercilik değerlerinin yüksek oranda göruldügü düşünüldüğünde, algılanan adalet ve kültürel değerlerin bu ilişkiler üzerine olan etkisi daha çok önem kazanmaktadır. Özellikle Türkiye bağlamı analiz edildiğinde, kültürel değerler işe alım, seçme uygulamaları ve algılanan adalet arasindaki ilişki üzerine çalışılmasını daha önemli kılmaktadır. Yapılan çalışma Türkiye'de tercih edilen işe alım ve seçme süreçlerinde kullanılan methodları ve Türkiye'de yaygın olarak görülen kültürel değerlere odaklanarak bu değerlerin işe alım ve seçme uygulamaları ile algılanan adalet arasındaki ilişkiye etkisini araştırmayı ve kavramsal bir model geliştirmeyi amaçlamıştır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda, kültürel değerler olarak babacanlık, kayırmacılık ve kadercilik ele alınmıştır. Söz konusu değerlerin daha önce bu bağlamda araştırılmamış olması çalışmanın özgünlüğü açısından değerlendirilebilir. Çalışmanın hipotezleri test etmek için 424 çalışandan veri toplanmıştır. Çalışma modelinin faktör yapısı AMOS kullanılarak desteklendikten sonra, hipotezler regresyon analizi ile test edilmiştir. Çalışmanın sonuçları işe alma ve seçme süreçlerinin algılanan adalet üzerinde etkisi olduğunu ve bu etkide kültürel değerlerin düzenleyici rolü olduğunu göstermiştir. Babacanlık ve kadercilik işe alma ve seçme süreçleri ile algılanan adalet arasındaki ilişkide düzenleyici rolü olan değerler olarak bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Babacanlık, Kayırmacılık, Kadercilik, İşe Alma ve Seçme Uygulamaları, Algılanan Adalet