Ortaöğretim biyoloji ve kimya ders kitaplarında yer alan ortak kavramların disiplinler arası bir bakış ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ KAYA

Danışman: Şenol Alpat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmanın amacı, ortaöğretim biyoloji ve kimya ders kitaplarındaki ortak kavramların belirlenerek, kavramlar arasındaki benzerlik ve farklılıkların disiplinler arası öğretime uygun olarak karşılaştırılması ve öğrencilerin bu ortak kavramları öğrenirken sahip olmaları gereken ön bilgilerin belirlenmesidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Millî Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu tarafından onaylanan, 2019-2020 eğitim-öğretim döneminde okutulan 9, 10, 11 ve 12. sınıf biyoloji ve kimya ders kitapları oluşturmaktadır. Her bir alt probleme cevap vermek amacıyla sözü edilen toplam 8 tane kitapta yer alan üniteler ayrıntılı olarak incelenmiş ve her iki disiplin içerisinde ortak olarak bulunan 56 kavram tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, ortaöğretim kimya ve biyoloji ders kitaplarında yer alan konu ve kavramların disiplinler arası ilişkilendirmesi yapılmış, kitaplardan alınan alıntılarla örneklendirmelere yer verilmiş ve ortak kavramların öğretimi sürecinde öğrencilerin sahip olması gereken ön bilgiler (konu ve kavramlar) belirlenmiştir. Öğrencilerin sahip olduğu ön bilgilerin kavram öğretimini daha etkili ve anlamlı kılacağı düşünülerek kitapların yazım aşamasında, konu ve ünitelerin her iki disiplin içerisinde dağılımına ve sıralamasına dikkat edilmesi önerilmiştir.