Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FARUK TURGAY
Danışman: GÜL HÜRAY İŞLEKEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Aerobik egzersizin koroner kalp hastalığı (KKH) klasik risk faktörleri üzerindeki olumlu etkileri bilinmektedir. Ancak, sağlıklı yaşam amacıyla yapılan aerobik jogging (hafif koşu) ve temel olarak anaerobik özellikteki futbol egzersizinin paraoksonaz (PON1) ve aril esteraz (AREST) enzim aktiviteleri, PON1-192 polimorfizmi, homosistein (Hey), nitrik oksit (NO) gibi KKH risk faktörü olarak kabul edilen parametreler üzerindeki etkileri ise tam olarak anlaşılamamıştır. Bu çalışmada orta yaş grubundaki sağlıklı erkeklerde, sağlıklı yaşam amacıyla yapılan uzun süreli jogging ve futbol egzersizlerinin yukarıda söz edilen risk faktörleri üzerindeki etkileri araştırıldı. Ayrıca PON1-192 polimorfizmi ile kronik sgzersiz ve KKH risk faktörleri arasındaki olası ilişkiler incelendi. Çalışmamıza 40-55 yaş arası toplam 60 sağlıklı erkek katıldı. Sağlıklı /asam amacıyla uzun süredir düzenli olarak haftada en az iki gün jogging (JG, n=20) ve futbol (FG, n=20) egzersizleri yapan iki grup ile egzersiz yapmayan bir kontrol grubu (KG,n=20) olmak üzere üç grup oluşturuldu. Deneklerin fiziksel (boy, kilo, vücut kitle indeksi, vücut yağ oranı) ve fizyolojik ölçümleri (dinlenik kalp atım hızı, kan basıncı, MaxV02) yapıldı. Açlık venöz kandan, bazal paraoksonaz (PON1) ve tuzla stimüle paraoksonaz (TSPON1) ve aril esteraz (AREST) aktiviteleri, NO (nitrit+nitrat), tiyobarbitürik asit ile reaksiyona giren madde (TBARS) düzeyleri kolorimetrik yöntemlerle, plazma total Hey düzeyleri floresans polarizasyon immüno assay yöntemi ile belirlendi. Ayrıca klasik KKH risk faktörleri olarak kabul edilen serum trigliserid (TG), total kolestrol (TK), HDL kolesterol (HDL- K) ve alt grupları (HDL2-K ve HDL3-K) kolorimetrik olarak saptandı. PON1-192 polimorfizmi için yapılan fenotipleme, TSPON1/ AREST oranı esas alınarak gerçekleştirildi. Buna göre egzersiz ve kontrol grupları düşük aktiviteli QQ, QR hetrozigotu, yüksek aktiviteli RR ve R taşıyıcı (QR+RR) fenotip grupları şeklinde sınıflandırıldı. Çalışmanın sonucunda:> Sağlıklı yaşam amacıyla yapılan jogging ve futbol egzersizlerinin: ? Klasik risk faktörleri üzerinde anlamlı düzeylerde olumlu etkileri bulundu (p Bulgular PON 1 polimorfizmi açısından incelendiğinde: ? Kontrol grubunda KKH klasik risk faktörleri açısından fenotip grupları arasında anlamlı fark bulunamadı. Egzersizin HDL-K üzerindeki iyileştirici etkisi, R taşıyıcılarında QQ fenotip grubundan anlamlı olarak daha büyük bulundu (p<0,05). Bu bulgular, egzersiz ve PON1-192 polimorfizmi arasındaki bir etkileşimin sonucu olabilir. ? Egzersizin QQ fenotip grubunda PON1 aktivitelerini anlamlı olarak artırdığı, ancak R taşıyıcılarında ise düşürdüğü belirlendi (p<0,05). Bu sonuçlar, PON1-192 polimorfizminden kaynaklanabilir. Anahtar kelimeler: Jogging, futbol, sağlıklı yaşam egzersizi, pararaoksonaz /aril esteraz, PON1-192 polimofizmi, nitrik oksit, homosistein, HDL-K, HDL 2-K, HDL 3-K.