19. yüzyıl batılılaşma kesitinde, Bornova ve Buca levanten köşkleri mekansal kimliğinin irdelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜMEYRA BİROL AKKURT
Danışman: ESTER ETİ AKYÜZ LEVİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:m Günümüz yerleşimlerinin önemli problemlerinden biri, farklı nedensellikler üzerine oturan hızlı dönüşümü dahilinde, sahip olduğu kozmopolit ve katmanlı yapıyı bütüncül bir biçimde sürdürebilmesidir. Farklı kimliklerin birlikteliği ile oluşan bu yapının sürdürülebilmesi, kültürel varlıkların sahip olduğu mekansal kimliği esas alan ve güncel kullanımın ihtiyaçlarına göre şekillendiren bir koruma anlayışı ile mümkündür. Bu noktada, mekansal kimliğin net biçimde algılanması ve değerlendirilmesi önemlidir. Bu çalışmada. Mekansal Kimlik kavramının, Sistem-Toplum-Mekan ilişkileri üzerinden tanımlanmasına yönelik bir yöntem Önerisi sunulmaktadır. Sunulan yöntem ile, sistem ve toplumun ortaya koyduğu mekansal kimliğe ve bu kimliği oluşturan kültürel değerlere ilişkin veri elde edilmektedir. Elde edilecek veriler, mekansal kimliği oluşturan değerlerin geleceğe aktarımını esas alan bir koruma yaklaşımının oluşturulmasında veri tabanı oluşturması nedeniyle önemlidir. Çalışma kapsamında ele alman Sistem, içinde yaşadığımız yerleşimlerin şekillenmesinde etkin olan 19. yüzyıl Batılılaşma sürecidir. Bir diğer temel girdi olan Toplum, söz konusu sistemi bilinçli ya da bilinçsiz temsil eden,İV sahip olduğu sosyal ve kültürel değerler nedeniyle model alman Batili topluluk; İzmir Levantenleri'dir. Tartışma kapsamında ele alman mekan: kimlik ve aidiyet kavramlarını yoğun biçimde yansıtan konuttur. Alan ise, Bornova ve Buca banliyö yerleşimleri olarak belirlenmiştir. Ele alınan süreçte, Levanten toplum tarafından kurgulanmış ve günümüze ulaşmış konutlar arasından belirlenen örnekler, üç temel parametre; İşlevsel, Sosyal ve Fiziksel Kullanım, ve üç bilgi kaynağı (literatür, sözel tarih, yapı okuma) üzerinden incelenmektedir. Toplanan verilerin değerlendirilmesi sonucunda, 19. yüzyıl Batılılaşma sürecinde Bornova ve Buca Levanten köşklerinin mekansal kimliği ve sahip olduğu kültürel değerlerin günümüze aktarımı ortaya konmakta, günümüz ve gelecek kullanımlarda mekansal kimliği ile var olmasında temel alınacak esaslar belirlenmektedir.