Yabancılara Türkçe öğretiminde söz varlığını geliştirmek için çizgi filmlerden yararlanma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEZBAN ÇİÇEK
Danışman: NEVİN AKKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnceleme nesnelerini TRT Çocuk kanalında yayınlanan "Gizemler Diyarına Yolculuk", "Serçe Kuş" ve "Rüya Treni" çizgi filmlerinin oluşturduğu bu çalışmanın amacı, belirlenen çizgi filmlerde yer alan söz varlığı unsurlarını tespit etmek ve söz konusu çizgi filmlerin yabancılara Türkçe öğretiminde (YTÖ) söz varlığını geliştirmede bir ders materyali olarak kullanılabilirliğini saptamaktır. Araştırmada incelenen çizgi filmlerin söz varlığının, dil seviyeleri yönünden yabancılara Türkçe öğretiminde hangi seviyelerde kullanılabileceği saptanarak dil öğreticilerinin materyal seçimini kolaylaştırmak ve söz varlığı çalışmaları konusunda alana katkı sunmak hedeflenmektedir. Nitel bir araştırma olarak tasarlanan bu çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. İncelenen çizgi filmler içerik analizi yöntemi kullanılarak deyim, atasözü, kalıp söz, ikileme, isim, özel isim ve fiil olmak üzere toplam 7 kategoriye ayrılmış ve tespit edilen söz varlığı unsurları uygun kategorilere yerleştirilerek her bir söz varlığı unsurunun çizgi filmlerdeki kullanım sayısı tespit edilmiştir. Araştırmada incelenen çizgi filmlerin söz varlığı yönünden dil seviyelerine (A1 Öncesi, A1, A2, B1, B2, C1, C2) uygunluğu Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni (D-AOBM) dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Çalışmada, söz varlığı yönünden zengin ve aynı zamanda Türk kültürüne ait unsurları da yansıtan "Gizemler Diyarına Yolculuk", "Serçe Kuş" ve "Rüya Treni" çizgi filmlerinin, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde söz varlığını geliştirmede etkili bir materyal olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın veri kaynağını oluşturan "Serçe Kuş" ve "Rüya Treni" çizgi filmlerinin A1, A2, B1, B2 dil seviyelerinde söz varlığını geliştirmede görsel ve işitsel bir ders materyali olarak kullanılabileceği, "Gizemler Diyarına Yolculuk" çizgi filminin ise A1, A2, B1, B2, C1, C2 dil seviyelerinde hem söz varlığının öğretiminde hem de öğrenilen söz varlığı unsurlarının pekiştirilmesinde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.