Investigation of source, site, regional and near surface attenuation characteristics in the Western Anatolia region
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: TEVFİK ÖZGÜR KURTULMUŞ
Danışman: NİHAL AKYOL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küçük ve orta büyüklükteki yerel deprem kayıtları kullanılarak; Türkiye, Batı Anadolu, horst-graben sistemi için kaynak, zemin, bölgesel ve yerel sönüm etkileri kestirilmiştir. İlk olarak, zemin etkisinin belirlenmesi için iki farklı spektral oran yöntemi (Yatay/Düşey Spektral Oran, YDSO ve Standart Spektral Oran, SSO) uygulanmıştır. Veri dağılımının sonuçlar üzerindeki etkisini görmek için transvers bileşen YDSO zemin fonksiyonlarının; episantr uzaklığı, büyüklük ve ters-azimut bağımlılıkları incelenmiştir. İkinci olarak, bölge için kaynak, ortam ve zemin etkilerini ayrıştırmak amacıyla veriye bir seri genelleştirilmiş ters çözüm (GTÇ) uygulanmıştır. Anelastik sönüm ve geometrik yayılma etkilerini içeren soğurma fonksiyonları, parametrik olmayan bir yaklaşım kullanılarak, transvers, radyal ve düşey bileşenler için elde edilmiştir. Soğurma fonksiyonları kullanılarak, derin-uzak etkiler ile sığ-yakın etkileri ayırt etmek amacıyla üç farklı uzaklık aralığı için anelastik sönüm ve geometrik yayılma değerlerine ulaşılıp, parametrelerle ifade edilmiştir. Üçüncü olarak, spektrumlardan soğurma fonksiyonları etkisi giderildikten sonra, spektral kaynak ve zemin fonksiyonları ayrıştırılmıştır. Ayrıca, üç farklı yöntem ile elde edilen transvers bileşen zemin fonksiyonları karşılaştırılmıştır. Son olarak, her bir zemin için yerel sönüm parametresi kestirilmiştir. Sonuçlar graben/havza dolguları üzerindeki zemin büyütme dağılımlarının bölgedeki havza geometrisi ve havza kenar etkilerinden kaynaklanan jeolojik karmaşıklıkları yansıttığını işaret etmektedir. Farklı zeminlerde değişen frekans aralıklarına bağlı büyük genliklere sahip düşey bileşen GTÇ zemin fonksiyonları elde edilmiştir. Bu, hareketin düşey bileşeninin yerel zemin koşullarından etkilendiği ve spektral zemin fonksiyonlarının kestirilmesinde karışıklığa neden olabileceği anlamına gelmektedir. Soğurma kestirimleri hem anelastik sönüm hem de geometrik yayılma katsayısının özellikle uzak mesafelerde kuvvetli bir biçimde frekans bağımlı olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca büyük hiposantr mesafelerinde transvers ve radyal bileşenler arasında Q anizotropi görülmektedir. Elde edilenlerin tümü, bölge için gerçekleştirilecek sismik tehlike değerlendirmelerine ışık tutacaktır.