Üriner inkontinanslı yaşlılarda otago egzersizleri ve pelvik taban kas eğitiminin etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELDA BAŞER SEÇER
Danışman: ÖZGE ÇELİKER TOSUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaşlılarda üriner inkontinans (Üİ) tedavisinde pelvik taban kas eğitiminin (PTKE), dengenin ve fonksiyonel aktivitenin iyileştirilmesi önerilmektedir. Bu çalışmanın amacı, huzurevinde yaşayan Üİ'li yaşlı bireylerde Otago egzersizleri ile kombine edilen PTKE'nin, tek başına farklı pozisyonlarda verilen PTKE'ye nazaran, semptomlar, denge, düşme korkusu, uyku kalitesi,kas fonksiyonu ve fonksiyonel durum üzerinde etkili olup olmadığını incelemektir. Bu çalışma Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde yaşayan 65 yaş ve üzeri bireyler ile yürütüldü. Katılımcılar, farklı pozisyonlarda yapılan PTKE'nin uygulandığı kontrol grubuna ve Otago Egzersizleri ile PTKE'nin kombine edildiği müdahale grubuna randomize edildi. Her iki grup için egzersiz programı, 12 hafta, haftada 3 gün, günde 1 seans, her seans 45-60 dk sürecek şekilde uygulandı. Müdahe öncesi ve 12 haftalık müdahale sonrası inkontinans semptom ve şiddeti (Pelvik Taban Distress Envanteri-20, mesane günlüğü), pelvik taban, abdominal, ayak bileği kas fonksiyonu (yüzeyel elektromyografi ve manuel muscle tester), denge (Berg Denge Ölçeği), fonksiyonel durum (Senior Fitnes Test) ve düşme korkusu (Düşme Etkinlik Ölçeği), uyku kalitesi (Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi) değerlendirildi. Bu çalışmada örneklem büyüklüğü, parametrik testlerin kullanımına ilişkin şartları yerine getirmediği için gruplar arasında tedavi öncesi ve sonrasındaki değerlerde istatistiksel olarak fark olup olmadığını saptamak için Mann-Whitney U testi, grupların kendi içerisinde tedavi öncesinde ve sonrasındaki değerleri Wilcoxon testi ile karşılaştırıldı. 12 haftalık program; PTKE grubunda 21 kişi, Otago+PTKE grubunda 22 kişi olarak tamamlandı. Otago+PTKE ve PTKE grupları yaş ortanca değeri sırasıyla 73,5 ve 77 olarak bulundu. 12 haftalık egzersiz program öncesi ve sonrası yapılan değerlendirmelerde, her iki grup PTDE-20 skorunda (p:0.00, p:0.00) ve 2 dk step testinde (p:0.01, p:0.02) anlamlı gelişme görüldü. Otago+PTKE grubunda müdahale öncesi ve sonrası 8 adım kalk yürü testi, PFM kontraksiyon MVC, PTK kontraksiyon onset ve PTK gevşeme MVC değerlerinde (p:0.01, p:0.02,p:0.01, p:0.00), PTKE grubunda PTK gevşeme MVC (p:0.04) değerlerinde anlamlı fark bulundu. Yaşlılarda özellikle fonksiyonel tip (stress ve urge tip) inkontinansın yaygın olduğu gerçeği göz önünde bulundurulursa, inkontinansın tedavisinde iki kanıt değerli uygulamanın birleştirilmesi sayesinde hem inkontinans hem fonksiyonel mobilite daha etkili bir şekilde iyileştirebilir. Sadece PTKE'nin etkisi de dikkat çekicidir. Anahtar Kelimeler: yaşlı bireyler, inkontinans, denge, düşme, fonksiyonel durum, Otago Egzersizleri, PTKE, EMG