Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK TEPE
Danışman: HALUK EGELİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İstisna, muafiyet, indirimli vergi oranları, indirim, mahsup, vergi kredileri vb. uygulamalar gibi standart vergi yapısından sapan unsurları ifade eden vergi harcamaları, dolaylı transfer harcaması olarak kabul edilmektedir. Bütçe dışında yer almaları dolayısıyla bütçe denetimine tabi olmayan vergi harcamalarının kamu mali yönetiminin saydamlığına ve hesap verebilirliğine olumsuz etkide bulunması, bu harcamaların bütçe süreçlerine dâhil edilme gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu çerçevede 1950'li yılların sonunda Federal Almanya'da daha sonra ise Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ülkeleri olmak üzere gelişmiş ekonomilere sahip ülkelerde vergi harcamalarının belirlenmesi konusunda çalışmalar başlamıştır. Türkiye'de vergi harcamaları konusunda yapılan çalışmalar VIII. Kalkınma Planı çerçevesinde başlamıştır. İlk vergi harcaması raporu 2001 yılında yayınlanmış, ardından 2007 yılında Vergi Harcamaları Raporu adında bir çalışma daha yayınlanmıştır. Bununla birlikte 5018 sayılı kanun çerçevesinde 2006 mali yılından bu yana vergi harcaması tahminlerinin yer aldığı listeler Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa eklenmektedir. Türkiye'de gelir vergisi kapsamındaki vergi harcaması tahminlerinin gelir vergisi tahsilât tutarları ile karşılaştırılması yanında toplam vergi harcaması tahminlerinin, merkezi yönetim bütçe giderleri ile kıyaslanması gerek gelir vergisi uygulaması gerekse bütçe dışı harcamalar niteliğindeki vergi harcamalarının boyutu hakkında önemli veriler sunmaktadır. Bununla birlikte liste halinde bütçeye eklenen vergi harcaması tahminleri dışında, vergi mevzuatında yer alan benzer düzenlemelerin listelere dâhil edilmemesi, eleştiri konusu yapılacak hususların başında gelmektedir. Bunun yanında söz konusu tahmini harcamaların gerçekleşme tutarlarına ilişkin olarak bütçe ile ilgili kurumlar tarafından her hangi bir çalışma yapılmaması eleştirilecek bir diğer husus olarak kabul edilebilir.