How do leaders protect employees from detrimental effects of emotional demands? The role of leader's emotional intelligence and positive humor
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EZGİ GÜMÜŞKAYA
Danışman: GÖKHAN KARAGONLAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İşin stres faktörlerine psikolojik bir tepki ve iş talepleri ile iş kaynakları arasındaki dengesizlik olarak kavramsallaştırılan iş tükenmişliği, organizasyonun en alt tabakasından başlayan etkisi sebebiyle organizasyonlar tarafından büyük bir sorun olarak kabul edilmektedir. Tükenmişlik, yüksek insan maliyetleriyle ilişkilendirildiği için iş başarısını engelleyen en önemli sorunlardan biri haline gelmiştir. Bu sebeple, iş taleplerinin tükenmişlik üzerindeki etkisi ve tükenmişliğin çalışan depresyonu üzerindeki etkileri ve bu ilişkiyi azaltabilecek faktörler araştırmacıların ilgisini çekmektedir. Bu tez çalışmasında, duygusal iş taleplerinin, iş tükenmişliğinin bir öncülü olduğu ve iş tükenmişliğinin de depresyonu yordayacağına yönelik hipotezler sınanmaktadır. Buna ek olarak, liderin duygusal zekası ve pozitif mizahının, özellikle de katılımcı ve kendini geliştirici mizahın, duygusal talepler ve tükenmişlik arasındaki istenmeyen ilişkiyi zayıflatacağına yönelik çapraz-seviyeli hipotezler test edilmektedir. Son olarak, tükenmişlik üzerindeki yukarıdaki bahsedilen çapraz seviyeli etkileşimli etkilerin (duygusal talep x liderin duygusal zekası, duygusal talep x liderin katılımcı mizahı, ve duygusal talep x liderin kendini geliştirici mizahı) çalışanların depresyonu için sonuçları olacağına dair çapraz seviyeli düzenlenen aracılık etkilerini gösteren hipotezler sınanmaktadır. Bu çapraz seviyeli biçimlendirilen aracılık modelini test etmek için, 229 çalışandan ve bu çalışanların liderleri olan 29 ilk yöneticiden çevrimiçi anketler vii yoluyla veriler toplanmıştır. Verilerin çok seviyeli yapısı nedeniyle, hipotezler Mplus'ta iki-seviyeli hiyerarşik doğrusal modelleme kullanılarak test edilmiştir. Bulgular, duygusal taleplerin iş tükenmişliğini ve dolaylı olarak iş tükenmişliği aracılığıyla depresyonu yordadığını göstermektedir. Ayrıca, beklendiği gibi bu aracılı etki, liderin duygusal zekası tarafından düzenlenmektedir. Buna göre, liderin duygusal zekası arttıkça, çalışanların duygusal taleplerinin, iş tükenmişliği ile ilişkisi zayıflamakta ve bu da depresyon seviyesinin azalmasına yol açmaktadır. Öte yandan, liderin olumlu mizahının yukarıdaki aracılık etkisini zayıflattığına dair hipotezler desteklenmemiştir. Sonuç olarak, bu tez, liderin duygusal zekasının, yüksek duygusal talepler karşısında, çalışanların psikolojik-iyi-oluşlarını korumaya hizmet eden önemli bir kaynak olduğunu ileri sürmektedir. Çalışmada bu bulgular tartışılmakta ve gelecekteki araştırmalar için potansiyel öneriler sunulmaktadır.