İnorganik katkıların seramik bünyelerdeki etkilerinin araştırılması


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FADLİYE YILMAZ

Danışman: ALİ TEMEL KÖSELER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Farklı kültürlere ait seramik buluntularından elde edilen veriler, inorganik katkılı bünye kullanımının binlerce yıl önceye dayandığını göstermektedir. Günümüzde de halen devam eden bu kullanım, inorganik katkılı bünyelerin seramik üretiminde önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Karbon elementi içermeyen, bitkisel ve hayvansal kökenli olmayan malzemelerden oluşan inorganik katkılar, elde ediliş yöntemlerine göre doğal ve yapay inorganik katkılar olarak sınıflandırılmaktadır. Doğal inorganik katkıların birçoğu doğadaki killerde doğal olarak bulunabilirken yapay inorganik katkılar ise kullanıldığı haliyle doğada bulunmaz. Yapay inorganik katkılar, doğal malzemelerin kimyasal olarak işlenmesiyle veya yapay malzemelerin dönüşümüyle elde edilir. Doğrudan veya çeşitli ön hazırlık işlemlerinden geçirildikten sonra bünyeye eklenen inorganik katkılar, seramik üretiminin en önemli aşamaları olan şekillendirme, kuruma ve pişirim aşamalarında bünyenin fiziksel ve kimyasal özelliklerini değiştirir. İnorganik katkılar bünyede tek başına veya diğer bünye bileşenleriyle bir arada her çeşit bünyeye eklenebilmektedir. Çalışmada, yaygın olarak kullanılan inorganik katkıların seramik bünyelerdeki etkilerini ve geçmişten günümüze kadar olan gelişimini örnek bünyeler üzerinden incelemek ve seçilen inorganik katkılar ile özgün bünye tasarımları ve uygulamaları yapmak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında incelenen inorganik katkılı bünyelerin çağdaş seramik sanatında daha yaygın kullanıldığı saptanmış, bu yüzden inorganik katkıların bünyelerdeki etkileri çağdaş seramik sanatındaki kullanımları ile sınırlandırılmıştır. Buna ek olarak seramik endüstrisindeki az sayıdaki örneklerine de yer verilmiştir. Sanatçıların seramik üretiminde farklı ve yeni malzeme arayışı, inorganik katkılı bünyelerin gelişimine olanak sağlamıştır. Bünyelerin yapısal özelliklerine katkıda bulunmanın yanı sıra estetik değerini de yükselten inorganik katkılar, yeni ifade biçimlerinin doğmasına yol açmış, böylelikle sanatçıların birçok özgün eseri yaratmasına ilham kaynağı olmuştur.