Liman lojistiğinde inovasyon ve sürdürülebilirliğin rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BURHAN KAYIRAN
Danışman: ÖMÜR YAŞAR SAATÇIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkeler, işletmeler ve toplumlar hem kendilerini hem de dünyayı etkileyecek olumsuz etkiler yaşamaya başlayınca sürdürülebilirlik konusunda adım atmaya karar verdiler. Bu durumun ilk etkileri 1987 Brundtland Raporu'nda görülmüştür. Böylece sürdürülebilir kalkınma kavramı ilk kez uluslararası bir raporda yer almıştır. 2050 yılına kadar tüm sektörlerde sıfır emisyona ulaşma çabasıyla devletler üstü yapılar, Dünya Denizcilik Örgütü'nün tavsiye niteliğindeki bazı kararlarını uygulamaya koydu ve 2020 yılı itibarıyla gemiler bazı şartlarla %0,1 kükürt sınırına tabi tutuldu. Emisyon kısıtlamaları nedeniyle deniz taşımacılığı ve liman işletmeciliği alanında faaliyet gösteren işletmeler, hayatta kalabilmek ve rekabetçi olabilmek için inovasyon faaliyetlerini sürdürülebilirlik konularında kullanılabilecek yeteneklere dönüştürme çabalarına yönelmişlerdir. Önleyici yenilikler olarak ortaya çıkan bu sürdürülebilirlik yenilikleri, sürdürülebilirlik odaklı yenilikler (SOI) olarak adlandırılan faaliyet alanlarına dönüşmüştür. Liman yönetimlerinin uluslararası ortamda çok paydaşlı bir yapıyla faaliyet gösterdiği göz önüne alındığında, limanlardaki SOI faaliyetleri için paydaş ilişkileri ve paydaş yönetimi önem kazanmıştır. Tüm bunların ışığında, bu tezde paydaş belirleme ve öne çıkma teorisi ile sürdürülebilirlik odaklı inovasyon yaklaşımları dikkate alınarak Borusan Limanı için bir örnek olay çalışması yapılmıştır. İlk olarak limanın operasyonel ve SOI faaliyetlerine ilişkin bir paydaş analizi yapılmıştır. Limanın operasyonel faaliyetleri ve SOI faaliyetleri ile ilgili olarak paydaşlar arasında ciddi farklılıklar bulunmaktadır. İkinci olarak, limanın SOI faaliyetlerinin emisyon oluşumuna etkisi emisyon hesaplaması ile belirlenmiştir. Artan elleçlemeye rağmen limanın emisyon verimliliğinde önemli bir iyileşme olduğu tespit edilmiştir. Üçüncü olarak Borusan Limanı'nın SOI modeli oluşturulmuştur. Seçilen üç SOI uygulaması, gömülü teori aracılığıyla değerlendirilmiştir. Üç analizdeki tüm bu bulgulara göre, Borusan Limanı'nın operasyonel ve ticari faaliyetleri ve SOI faaliyetleri paydaşların yapısını dikkate almaktadır. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik Odaklı İnovasyon, Liman Emisyonu, Paydaş Analizi, Gemiye Kıyıdan Elektrik Verilmesi, Dekarbonizasyon, Solar Enerji Potansiyeli.