CCDC13 genindeki mutasyonun nörogelişimsel bir hastalıktaki rolünün knockout zebra balığı modeli ile araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE EDA SÜZEK
Danışman: Sultan Cingöz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nörogelişimsel hastalıklar, dünya genelinde çocukların %3'ünden fazlasını etkilemektedir. Nörogelişimsel bozuklukların etiyolojisinde nadir varyasyonlar ve de novo mutasyonların belirleyici roller oynadığı bilinmektedir. CCDC13 geninin, mitoz sırasında DNA hasarının artmasını önleyerek genom stabilitesini koruduğu ayrıca PCM1, Cep290 ve pericentrin gibi proteinlerle etkileşime girerek silyum biyogenezinde görev alan sentriyolar uydu proteinlerinden birini kodladığı ve siliyopati proteini BBS4'ün lokalizasyonu için gerekli bir bileşen olduğu gösterilmiştir. CCDC13 proteini, birçok nörogelişimsel hastalık ve siliyopati ile ilişkilendirilen uydu proteinleriyle etkileşim halinde olmasına rağmen, literatürde CCDC13 genindeki herhangi bir germ hattı varyasyonunun nörogelişimsel ya da başka bir hastalıkla ilişkisini ortaya koyan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, indeks hasta ve literatür taramalarında tespit ettiğimiz hastalarda CCDC13 geninde de novo varyasyonlar bildirilmiştir. Ancak gendeki varyasyonların herhangi bir hastalıkla ilişkisini gösteren bir çalışma bulunmamaktadır. Araştırmamızda CCDC13 genindeki nadir mutasyonların nörogelişimsel fenotiplere katkısını ortaya koymak amaçlanmıştır. CRISPR-Cas9 teknolojisi ile zebra balığı (Danio rerio) embriyolarında hedeflenen ccdc13 gen lokusu işlevsiz hale getirilmesiyle oluşan model ile gendeki varyasyonların genotip-fenotip ilişkisi deneysel olarak test edilmiştir