Bornova Karmaşı'ndaki türbiditlerin provenans analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Uygulamalı Jeoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MİHRİCAN KARATAŞ
Danışman: TALİP GÜNGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Batı Anadolu'da Bornova Fliş Zonu, Neotetis'in kapanmasıyla ilişkili melanj kayaçlarıyla temsil edilir. İzmir çevresinde, Bornova Melanjı bu zonun bir parçasıdır ve kumtaşı-şeyl matriks içerisinde, kalkerli şeyl mercekleri, kanal dolgusu çakıltaşları, döküntü akmaları, mega kireçtaşı blokları ve radiolaryalı çört, spilitler ve serpantinit tektonik dilimlerinden oluşmaktadır. Bu çalışmada, Bornova melanjı matriksini oluşturan türbiditik kumtaşlarının kaynak alanı(lar) iki farklı yöntem ile araştırılmıştır. Kırıntılı zirkon populasyon analizleri matriksin maksimum çökelme yaşı, jeokimya analiz yöntemleri ile matriksin kaynak alanların jeolojik özellikleri belirlenmiştir. Kumtaşlarından elde edilen kırıntılı zirkonların yaş yüzdeleri şu şekildedir; Kretase (yüzde 1), Jura (yüzde 1), Triyas (yüzde 3.4), Permiyen (yüzde 5.4), Karbonifer (yüzde 29.5), Devoniyen (yüzde 4.5), Silüriyen (yüzde 1.4), Ordovisiyen (yüzde 4.8) ve Kambriyen (yüzde 4.5). En genç yaş ise 79.±3.1 (Geç Kretase) My olarak belirlenmiş. Kırıntılı zirkon analizleri sonucunda maksimum bolluğu Karbonifer yaşlı zirkonlar göstermektedir Karbonifer zirkonyumlarının yaygın olarak bulunması, Variskan Orojenezi ile ilişkili magmatik faaliyetlerin Anatolid-Torid Bloğu'nda da gerçekleştiğini ve Karbonifer zirkonlarının muhtemelen bu magmatik kaynaktan türetildiğini göstermektedir. Jura ve Kretase zirkonlarının kaynak alanı muhtemelen Pontidlerden Bornova Fliş Zonu'na doğru bir sediman taşınmasından kaynaklanmaktadır. İz element diyagramları ve jeokimyasal diyagramlar incelendinde kumtaşlarının kıtasal kökenli olduğunu, genellikle granitik kayaçlardan türetildiği ve aktif kıta kenarı ortamında çökeldiği anlaşılmaktadır. Kampaniyen-Maastrihtiyen döneminde karbonat tipi bir platform üzerinde açılan havzada oluşmaya başlayan Bornova Melanjı, Eosen'de gerçekleşen bindirmeler ile güncel karmaşık yapısına kavuşmuştur.