Halk hikayelerinde aşıklık eğitimi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜRVET EVREN

Danışman: NEVİN AKKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"Halk Hikâyelerinde Âşıklık Eğitimi" adlı bu çalışma ele aldığı üç halk hikâyesindeki eğitim unsurlarını incelenmekte halk hikâyeleri ve hikâyeciliği konusunda bilgi Giriş kısmında halk hikâyesinin tanımı ile başlayıp halk hikâyeciliği ile ilgili bilgiler verildikten sonra konu üzerinde yapılan araştırmalardan bahsedilmiştir. Bulgular ve yorumlar kısmı tezimizin ana bölümünü oluşturmaktadır. Bu bölümde âşıkların başından geçen halk hikâyeleri incelenmiştir. Üç halk hikâyesi temel alınmıştır. İlk hikâyemiz "Ercişli Emrah ile Selvihan" hikâyesidir. Ercişli Emrah'ın hayatı hakkında bilgi verilmiş Emrah aldığı eğitim ve hikâyede görülen eğitim unsurları konunun temelini oluşturmuştur. Elimizde bulunan Ercişli Emrah ile Selvihan hikâyelerindeki aynı bölümler arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. İkinci hikâye olan "Âşık Garip ile Şahsenem" hikâyesinde Âşık Garip'in hayatı ve yaşayışıyla ilgili halk edebiyatındaki bilgiler derlenmiştir. Hikâyedeki eğitim unsurları incelenip aşığın nasıl bir eğitimden geçip badeli âşık olma safhasına ulaştığı anlatılmıştır. Üçüncü hikâyemiz "Sümmani ile Gülperi" hikâyesinde de 19. Yüzyıl aşığı olan Sümmani'nin hayatı hakkında detaylı bilgi verilmiş, bu bilgiler doğrultusunda hikâyede geçen eğitim unsurları teker teker ele alınmıştır. Üç hikâyede de günümüzdeki gibi eğitim kurumlarının bulunmadığı bir dönemde yaşayan âşıkların aileleri ve çevreleri ile etkileşimleri sonucunda aldıkları eğitimlerden bahsedilmiştir. Bazı hikâyelerde medrese eğitimi görülürken bazılarında sadece aileden alınan eğitime rastlanmaktadır. Resmi kurumların dışında âşıklık geleneğindeki halk eğitimine de dikkat çekilmiştir. Elimizde bulunan bu üç hikâyeden yola çıkarak eğitimin sadece formal yollarla değil informal yollarla da alınabileceği sonucuna varılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Ercişli Emrah ile Selvihan, Âşık Garip ile Şahsenem, Sümmani ile Gülperi, Halk Hikâyesi, Eğitim, Formal Eğitim, İnformal Eğitim