Bazı tiyazoltiyon ve siklobütan türevlerinin kristalografik ve kuantum mekaniksel yöntemlerle yapısal karakterizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL ŞEN
Danışman: MUHİTTİN AYGÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, tiyazoltiyon ve siklobütan halkaları ile sentezlenmiş bazı bileşiklerin moleküler ve kristal yapıları, tek kristal X-ışını kırınımı yöntemiyle belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, moleküler modellemenin kuantum mekaniksel temellerinden olan Yoğunluk Fonksiyoneli Teorisi (YFT/B3LYP) ile yapılan hesaplamalarla karşılaştırılmıştır. 3–bütil–4–(3–metil–3–mesitilsiklobüt–1–il)–1,3–tiyazol–2(3H)–tiyon bileşiğinin monoklinik sistemde kristallendiği ve P21/c uzay grubu simetrisine sahip olduğu gözlenmiştir. Mesitil ve tiyazol grubu siklobütan halkasına göre cis konumundadır. Tiyazoltiyon sistemi oldukça düzlemseldir. Moleküler yapı C–H∙∙∙S tipi molekül içi etkileşmelerle S(5) halka motiflerini içermektedir. Kristal yapı içinde moleküller C–H∙∙∙S tipi moleküller arası etkileşmelerle c ekseni boyunca sonsuz zincir oluşturmaktadır. 3–benzil–4–(3–metil–3–fenilsiklobüt–1–il)–1,3tiyazol–2(3H)–tiyon bileşiği ortorombik sistemde kristallenmiş olup Pna21 uzay grup simetrisine sahiptir. Bu bileşikte fenil ve tiyazol grubu siklobütan halkasına göre cis konumundadır. Molekül içi C–H∙∙∙S ve C–H∙∙∙N tipi zayıf etkileşmelerle S(5) motifleri oluşmakta ve kristal yapı moleküller arası C–H∙∙∙pi etkileşmeleriyle üç boyutta kafes şeklinde ortaya çıkmaktadır. 2–(etilksantat)–1–(3–metil–3–fenilsiklobütil)etan–1–on bileşiği ise monoklinik kristal sisteminde ve P21/c uzay grubu simetrisinde kristallenmiştir. Ksantat grubu(S1/S2/C14/O2) hemen hemen düzlemsel olup fenil halka düzlemine yaklaşık dik olarak konumlanmıştır. Molekül içi C–H∙∙∙O ve C–H∙∙∙S tipi zayıf etkileşmelerle üç tane S(5) motifi ortaya çıkmaktadır. Kristal yapı ise moleküller arası zayıf C–H∙∙∙O tipi ve van der Waals etkileşmeleriyle kararlı halde olup, moleküller c ekseni boyunca sonsuz zincir oluşturmaktadır. Her üç bileşikte de siklobütan halkasının önemli ölçüde düzlemsellikten sapmasının nedeni olarak, siklobütan halkasına bağlı olan sübstitüent gruplar arasındaki sterik etkiler olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca bağ uzunlukları ve bağ açıları literatür ile uyumludur. Moleküllerin optimize edilmiş geometrileri için geometrik parametreler (bağ uzunlukları, bağ açıları ve torsiyon açıları) ve titreşim modları teorik olarak hesaplanmış ve deneysel sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Korelasyon grafiklerinden görüldüğü gibi deneysel değerler hesaplanan değerler ile uyum içerisindedir.