İzmir'de İlkokul Öğrencilerinde Obezite Sıklığı ve Etkileyen Etmenlerin Belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF TUĞÇE TUNCA KÜÇÜKALİ
Danışman: ADEM AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Aşırı kiloluluk ve obezite vücutta sağlık için risk oluşturan anormal ve aşırı yağ birikimi olup, 21. yüzyılın çocukluk çağında görülen en ciddi halk sağlığı sorunlarındandır. Çocukluk döneminde fazla kilolu veya obez olan çocukların erişkin dönemde de fazla kilolu ve obez oldukları bilinmektedir. Erken çocukluk döneminde obez olan yetişkinlerde bulaşıcı olmayan kronik hastalıkların erken yaşta gelişme oranı obez olmayan topluma oranla daha yüksektir. Bu çalışmanın amacı, İzmir'in bir ilçesindeki ilkokul öğrencilerindeki obezite sıklığını hesaplanmak ve obezite ile ilişkili risk faktörlerini araştırıp ortaya koymaktır. YÖNTEM: Araştırma kesitsel tiptedir. Araştırmanın evreni İzmir ili Bayraklı ilçesi ilkokullarında okuyan beş-dokuz yaş arası çocuklardır. Çalışmada toplam 535 hastaya ulaşılmıştır. Çalışmada, obezite ile ilşkili olabilcek kronik hastalık ve/veya ilaç kullanımı olan, çalışmaya katılmak istemeyen ve anket formunu tam doldurmayan çocuklar çalışma dışında bırakıldığından toplam 407 çocuğun verileri kullanıldı. Araştırmanın bağımlı değişkeni obezite varlığı, bağımsız değişkenleri ise sosyodemografik özellikler, doğum ve büyümeye ait özellikler, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite alışkanlıkları, televizyon izleme, bilgisayar kullanımı, kardeş durumu ve aile bireylerinin kilo durumu olarak belirlenmiştir. Çalışmaya katılan çocukların ailelerine anket uygulanıp, çocukların kilo ve boyları ölçülerek beden kitle indeksleri hesaplanmıştır. İstatistiksel çözümlemede Ki-Kare analizi, T-Test ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Aşırı kiloluluk ve obeziteye etkili faktörler için olasılıklar oranı hesaplanmıştır. BULGULAR: Ortalama yaşları 8±1,1 yıl olan 407 çocukta, aşırı kiloluluk sıklığı %12 ve obezite sıklığı %12 saptanmıştır. Cinsiyet ile aşırı kiloluluk ve obezite arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p=0.486). Aşırı kiloluluk ve obezite ile çocuğun doğum ağırlığı (p<0,05), öğünlerin düzenli olması (p=0,007), abur cubur tüketimi (p=0,027), kişi başı aylık gelirin yüksek oluşu (p=0,026), anne (p=0,03) ve babanın (p<0.05) aşırı kilolu ya da obez olması ve kardeş varlığı (p=0,031) arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. SONUÇ VE ÖNERİLER: İzmir İli Bayraklı ilçesinde beş-dokuz yaş çocuklardaki aşırı kiloluluk ve obezite sıklığının araştırıldığı bu çalışma sonuçlarına göre; aşırı kiloluluk ve obezitenin gelişmiş ülkelere benzer oranda yüksek olduğu ve kişi başı aylık geliri yüksek, kardeşi olmayan ve anne-babası fazla kilolu ve obez olan çocuklarda aşırı kiloluluk ve obezitenin arttıdığı saptanmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, anne-babalara ve çocukların bakımı ile ilgilenen kişilere sağlıklı ve dengeli beslenme konusunda eğitim verilmesi gerektiğini düşündürmektedir.