Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Seher Kabul
Danışman: Emel Altekin
Özet:
Amaç:
Yüksek albümin
düzeyleri, kronik böbrek hastalığı riskini arttıran diyabet ve hipertansiyon
gibi kronik hastalıkları olan hastaları erken evrelerde tespit etmek için
kullanılır. Kantitatif analizlerle ölçülen idrar albümin, kreatinin ve albümin
kreatinin oranı (ACR) referans yöntem olarak kabul edilir. Rutin dipstick
yöntemi, hızlı ve düşük maliyetli olması nedeniyle geniş popülasyon taraması
için kullanılır. Amacımız, dipstick yöntemiyle elde edilen albümin, kreatinin
ve ACR verilerini immünotürbidimetrik yöntemle karşılaştırarak tanısal
güvenilirliğini doğrulamaktır.
Gereç
ve Yöntem: Spot
idrarda eş zamanlı albümin ve ACR testi istenen 892 numune çalışmaya dahil
edildi. Semikantitatif idrar
albümin, kreatinin ve ACR verileri rutin idrar (UC-3500, Sysmex), kantitatif
veriler ise rutin biyokimya (AU-5800,Beckman) analizörü ile elde edildi. Her
iki yöntem ile elde edilen veriler kullanılarak ağırlıklı kappa uyum analizi ve
tanısal doğruluk analizleri gerçekleştirildi. Ayrıca her iki testin güncel Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatları kullanılarak
maliyet etkinliği değerlendirildi.
Bulgular:
Düşük ve yüksek
seviye kalite kontrol numunelerinin reflektans verileri ile elde edilen çalışma
için %CV değerleri sırasıyla albümin için %0,18-%0,44 ve kreatinin için %1,27-%2,83
idi. Çalışmalar arası %CV değerleri albümin için %0,23-%0,59 ve kreatinin için
%1,30-%3,73'tür. Dipstick yöntemiyle analiz edilen albümin, kreatinin ve ACR
testlerinin kantitatif yöntemle arasındaki kappa uyum oranları sırasıyla 0,89,
0,68 ve 0,88 idi. Albümin ve kreatinin strip reflektans verileri ile kantitatif
yöntem sonuçları arasında güçlü bir korelasyon elde edildi (r=0,929 ve
r=0,954). Albümin ve ACR için duyarlılık ile özgüllük sırasıyla %98-67, %90-86;
negatif prediktif değer (NPV) %96, %87’dir. Reflektans verileri kullanılarak
gerçekleştirilen ROC analizi sonucunda ACR için cut-off 27,12 mg/g olarak
belirlendi. Bu cut-off değeri tarama amacıyla kullanıldığında talep edilen
idrar ACR testlerinin yaklaşık %60’ında kantitatif ölçüm gereksinimini ortadan
kalkacak ve ekonomik tasarruf sağlanacaktır.
Sonuç:
Tamamlayıcı metal oksit yarı iletken sensör (CMOS) teknolojisi
kullanılarak
albümin analizi gerçekleştirilen dipstick yöntemi, albüminüri analizi için
güvenilir bir alternatiftir. Bu çalışmada, dipstick yöntemiyle analiz edilen
albümin ve ACR’nin iyi bir duyarlılık ve NPV sahip olduğu ve bozulmuş böbrek
fonksiyonunun erken tespiti için bir tarama testi olarak güçlü bir performansa
sahip olduğu gösterilmiştir.
Anahtar
Kelimeler: dipstick, albüminüri, albümin-kreatinin oranı,
kronik böbrek hastalığı