Milli Eğitim Bakanlığı denetmenlerinin denetim alt sisteminin yapısal sorunlarına ilişkin algıları ve iş doyum düzeyleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEMAL KAYIKÇI
Danışman: ALİ AKSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı denetim alt sisteminde yer alan Bakanlık müfettişleri ile ilköğretim müfettişlerinin denetim alt sisteminin yapısal sorunlarını algılama düzeylerini ve iş doyumu düzeylerini bulmak ve bu düzeyler arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını kendi algılarına dayanarak tespit etmektir. Böylece, Milli Eğitim Bakanlığı denetim alt sisteminin, yapısal sorunlarını çözmek, sağlıklı ve etkili bir yapıya kavuşturmak ve denetmenlerin iş doyumlarını yükseltmek için, bilimsel verilere dayalı olarak yetkililere ve araştırmacılara öneriler sunulması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2002-2003 öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak Ankara (186), İzmir (62) ve İstanbul (30) olmak üzere üç merkezde görev yapan toplam 278 Bakanlık Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş yardımcısı ile İl merkezlerinde (81 il) çalışmalarını yürüten 3014 İlköğretim Müfettişlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi, Ankara İstanbul ve İzmir bölgesinde görevli 114 Bakanlık başmüfettiş,müfettiş ve müfettiş yardımcısı ile oranlı küme örnekleme tekniği ile beş ayn bölgeye ait 21 ilden toplam 524 ilköğretim müfettişi ve ilköğretim müfettişi yardımcısından oluşmuştur. İş doyumuna ilişkin veriler, araştırmacının geliştirdiği ve beşli likert tipi derecelendirme ölçeğine göre hazırlanmış 58 maddelik "Denetmenlerin İş Doyumu Anketi" ile sağlanmış olup anket beş alt boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutlar: 1. İşin Özellikleri, 2.Gelir ve Meslekte Yükselme, 3. Çalışma Şartlan, 4. İnsan İlişkileri Uyum ve Saygı, 5. Örgütsel İşleyiş" olarak belirlenmiştir. "MEB Denetim alt Sisteminin Yapısal Sorunlarını algılanma düzeyine ilişkin veriler, araştırmacının geliştirdiği ve beşli likert tipi derecelendirme ölçeğine göre hazırlanmış 54 maddelik "MEB Denetim Alt Sisteminin Yapısal Sorunları Anketi" ile sağlanmış olup anket iki alt boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutlar: 1. İnsana dayalı Boyut, 2 Örgüte dayalı (Teknik) Boyut. Olarak belirlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde; aritmetik ortalama, standart sapma, değişkenlerin ikili gruplamasında "t" testi, üç veya daha çok gruplamada ise tek yönlü varyans analizi yöntemleri ile denetmenler arasındaki farklı görüşlerin kaynağının belirlenmesi için "LSD" anlamlılık testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri bulmada ise korelasyon analizi testleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular şunlardır: 1. İlköğretim müfettişlerinin denetim alt sisteminin yapısal sorunlarını algılama düzeyi Bakanlık müfettişlerinden daha yüksek düzeyde bulunmuştur. 2. Bakanlık müfettişlerinin iş doyum düzeyi ilköğretim müfettişlerinin iş doyum düzeyinden yüksek olmasına rağmen yeterli düzeyde bulunmamaktadır. İlköğretim müfettişlerinin iş doyum düzeyi ise "düşük" çıkmıştır.VI 3. Bakanlık müfettişleri, denetim alt sisteminin yapısal sorunlarına ilişkin her iki boyutu "kararsız" düzeyde; ilköğretim müfettişleri ise "yüksek" düzeyde algılamışlardır. 4. Her iki müfettiş grubunun, denetim alt sisteminin yapısal sorunlarına ilişkin tüm alt boyutlara göre kendi görüşleri arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki vardır 5. Bakanlık müfettişlerinin, İş doyumunun alt boyutlarına göre algı düzeyleri sadece "işin özellikleri" boyutunda yüksek çıkmıştır. İlköğretim müfettişlerinin iş doyumu alt boyutlarının tümünde ise düşük veya kararsız düzeydedir. 6. Her iki denetmen grubunun iş doyumu alt boyutlarına ilişkin olarak kendi görüşleri arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki vardır. 7. Bakanlık müfettişlerinin Milli Eğitim Bakanlığı denetim alt sisteminin yapısal sorunlarına ilişkin görüşleri arasında, kişisel özelliklere göre anlamlı bir farklılık yoktur. 8. İlköğretim müfettişlerinin Milli Eğitim Bakanlığı denetim alt sisteminin yapısal sorunlarına ilişkin görüşleri arasında, 'yaşlarına" göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur. 9. Bakanlık müfettişlerinin İş doyumuna ilişkin görüşleri arasında kişisel özelliklerine göre anlamlı bir farklılık yoktur. lO.İlköğretim müfettişlerinin İş doyumuna ilişkin görüşleri arasında: " Cinsiyetlerine", "toplam hizmet sürelerine", "Öğrenim durumuna", "Ailenin gelir düzeyine", "Yaşlarına" göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur. 11. Her iki denetmen grubunun, denetim alt sisteminin yapısal sorunlarına ilişkin görüşleri ile iş doyumuna ilişkin görüşleri arasında anlamlı ve negatif yönde bir ilişki vardır. O.Gerek denetim alt sisteminin yapısal sorunlarına ve gerekse iş doyumuna ilişkin olarak, Bakanlık müfettişleri ile ilköğretim müfettişlerinin görüşleri arasında, anlamlı bir farklılık vardır.