Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM ALTAY
Danışman: İRFAN YURDABAKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:XV ÖZET Bu araştırmada ilköğretim beşinci sınıf Fen Bilgisi programının hedeflerine ulaşılabilirlik düzeyi, etkili öğretmen özellikleri ve öğrencilerin Fen Bilgisi dersine yönelik tutumları, öğrenci ve öğretmen cinsiyetine, öğretmenlerin kıdemi, yaşı ve mezun olduğu okula, sınıf mevcuduna ve okulun bulunduğu sosyo ekonomik çevreye göre anlamlı farklılık göstermekte midir ve öğrencilerin hedeflere ulaşılabilirlik düzeyleri, etkili öğretmen özellikleri konusundaki görüşleri ve Fen Bilgisi dersine yönelik tutumları arasında ne gibi ilişkiler olduğunu incelemektir. Betimsel bir çalışma olan bu araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen "İlköğretim 5.sınıf Fen Bilgisi Dersi Başarı Testi", "Etkili Öğretmen Özellikleri Ölçeği", "Fen Bilgisi Dersi Tutum Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Araştırmanın uygulanması 2001-2002 öğretim yılı içinde gerçekleştirilmiştir, örneklem, alt, orta, üst sosyo ekonomik çevrelerde bulunan ilköğretim okullarından ve özel okullardan seçilen 41 ilköğretim okuluna devam eden 1671 5. sınıf öğrencisi ile bu öğrencileri okutan 51 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 11.0 istatistik programından yararlanılmış ve Frekans Dağılımı, Aritmetik Ortalama, Standart Sapma, t-istatistiği, Varyans Analizi, Scheffe Testi ve Korelasyon kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, ilköğretim beşinci sınıf fen bilgisi programının hedeflerine ulaşılabilirlik düzeyi, öğrenci ve öğretmen cinsiyetlerine göre anlamlı farklılık göstermezken, öğretmenlerin kıdemlerine, yaşlarına ve mezun oldukları okullara göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Yine sınıf mevcuduna göre ve okulun bulunduğu sosyo ekonomik çevreye göre de fen bilgisi programının hedeflerine ulaşılabilirlik düzeyi üzerinde anlamlı sonuçlara ulaşılmışta. Öğrencilerin sınıf öğretmenlerini değerlendirdikleri etkili öğretmen özellikleri ölçeğinden almış oldukları puanların ortalamalarında ise öğrencilerin cinsiyetlerine göre anlamlı farklılıklara ulaşılırken öğretmen cinsiyetlerine göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öğretmenlerin kıdemleri, yaşlan, mezun oldukları okullar ve okullarınXVI bulunduğu sosyo ekonomik çevreye göre ise öğrencilerin etkili öğretmen özellikleri ölçeğinden almış oldukları puanların ortalamaları arasında anlamlı farklılıklara ulaşılmıştır. Sınıf mevcudu değişkeninin ise öğrencilerin etkili öğretmen özellikleri ölçeğinden almış oldukları puanların ortalaması üzerinde anlamlı bir farka neden olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutum puanlarının ortalamaları, öğrenci ve öğretmen cinsiyetlerine, öğretmenin mezun olduğu okula ve okulun bulunduğu sosyo ekonomik çevreye göre anlamlı farklılıklar göstermiştir. Öğretmenlerin kıdemi, yaşlan ve sınıf mevcuduna göre ise öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutum puanlarının ortalamaları arasında anlamlı farklılıklar ortaya çıkmamıştır. Okulların bulunduğu sosyo ekonomik çevreye göre araştırmada elde edilen etkili öğretmen özellikleri ölçeği puanlan, fen bilgisi dersine yönelik tutum puanlan ve basan testi puanlan arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Buna göre; 0,01 düzeyinde bütün okullara devam eden öğrencilerin etkili öğretmen özellikleri ölçeği puanlan (EÖÖÖ) ile fen bilgisi tutum ölçeği puanlan (FBTÖ) arasında 0,41 ve EÖÖÖ puanlan ile fen bilgisi basan testi puanlan arasında (FBBT) 0,24 düzeyinde bir ilişki olduğu, FBTÖ puanlan ile FBBT puanlan arasında ise 0,21 düzeyinde bir ilişki olduğu görülmüştür. Alt sosyo ekonomik çevrede bulunan okullara devam eden öğrencilerin EÖÖÖ puanlan ile FBTÖ puanlan arasında 0,42 ve EÖÖÖ puanlan ile FBBT puanlan arasında 0,34 düzeyinde bir ilişki olduğu, FBTÖ puanlan ile FBBT puanlan arasında ise 0,27 düzeyinde bir ilişki olduğu görülmüştür. Orta sosyo ekonomik çevrede bulunan okullara devam eden öğrencilerin EÖÖÖ puanlan ile FBTÖ puanlan arasında 0,43 ve EÖÖÖ puanlan ile FBBT puanlan arasında 0,30 düzeyinde bir ilişki olduğu, FBTÖ puanlan ile FBBT puanlan arasında ise 0,1 1 (p<0.05) düzeyinde bir ilişki olduğu görülmüştür. Üst sosyo ekonomik çevrede bulunan okullara devam eden öğrencilerin EÖÖÖ puanlan ile FBTÖ puanlan arasında 0,41 ve EÖÖÖ puanlan ile FBBT puanlan arasında 0,31 düzeyinde bir ilişki olduğu, FBTÖ puanlan ile FBBT puanlan arasında ise 0,28 düzeyinde bir ilişki olduğu görülmüştür.XVİİ Özel okullara devam eden öğrencilerin EÖÖÖ puanlan ile FBTÖ puanlan arasında ise 0,41, FBTÖ puanlan ile FBBT puanlan arasında ise 0,31 düzeyinde bir ilişki olduğu görülmüştür. Ancak özel okullarda EÖÖÖ puanlan ile FBBT puanlan arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.