Seçici geçirgen nano tekstil yapılarda alternatif yöntemlerin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇETİN AKA

Danışman: AYSUN AKŞİT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Elektro lif çekimi mikron altı çapta filament üretme tekniğidir. Basit tek iğneli sistemlerle küçük çaplı nanolifli dokusuz yüzeyler üretilebilmesine rağmen, bu yüzeyler ticarileştirilememiştir. Bu çalışmada, nanolifli yüzeylerin yığın halde üretilebilmesi için yeni bir elektro lif çekim sistemi alternatif bir yöntem olarak geliştirilmiştir. Bu tezin amacı, atık ve bol miktarda bulunan poliesterin yüksek katma değerli nanolifli dokusuz yüzeylere dönüştürülmesi için alternatif olanaklarının araştırılmasıdır. Bu amaç çerçevesinde, tek iğneli ve santrifüj elektro lif çekim sistemler kullanılarak nanolifli dokusuz yüzeyler üretilmiş ve oluşan liflerin özellikleri karşılaştırılmıştır. Bu tez çalışmasında poliester polimerlerine ait molekül ağırlığı kinematik viskozimetri yöntemiyle tespit edilmiş ve lif özelliklerine etkisi araştırılmıştır. Tek iğneli sistemde lif çekim sırasında oluşan elektriksel jetin ve oluşan liflerin morfolojik yapısı görüntü işleme yöntemiyle karakterize edilmiştir. İğneli sistemle üretilen liflerin çekim oranları hesaplanmıştır. Diğer yandan, alternatif ve yenilikçi bir santrifüj elektro lif çekim prototipi geliştirilmiş ve lif çekimi gerçekleştirilmiştir. Tek iğneli elektro lif çekim sisteminde nanolifli dokusuz yüzeylerin üretilmesinde konsantrasyondaki artışın uzun jetlerin ve ardından daha kalın çaplı liflerin oluşumuna neden olduğu belirlenmiştir. Molekül ağırlığın ve konsantrasyonun lif morfolojisine önemli ölçüde etki ettiği bulunmuştur. Çözücüdeki TFA oranının lif özelliklerini önemli derecede değiştirdiği saptanmıştır. Atık PET şişeden hem tek iğneli hem de santrifüj elektro lif çekimi sistemiyle 500 nm altında düzgün filament nanolifli yüzeylerin çekilebildiği bulunmuştur. Santrifüj elektro lif çekim sistemi ile tek iğneli sistemle aynı çapta boncuksuz lifler çok daha kısa sürede çekilebilmektedir. Anahtar kelimeler: Tek iğneli, santrifüj, elektro lif çekimi, görüntü işleme, jet