Pediatrik Kardiyak Cerrahi Hastalarının Ebeveynlerine Uygulanan Taburculuk Eğitimi ve Telefonla Danışmanlığın Ameliyat Sonrası Hasta Sonuçlarına, Ebeveynlerin Yaşam Kalitesi, Anksiyete ve Stres Düzeylerine Etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUBA BÜŞRA ALTIN

Danışman: Gülçin Özalp Gerçeker

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma 0-6 yaş pediatrik kardiyak cerrahi hastalarının ebeveynlerine uygulanan taburculuk eğitimi ve telefonla danışmanlık hizmetinin ameliyat sonrası hasta sonuçları ile ebeveynlerin yaşam kalitesi, anksiyete ve stres düzeylerine etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi servislerinde çok merkezli olarak yürütülmüştür. Çalışmaya, girişim grubunda (n=36) ve kontrol grubunda (n=36) olmak üzere toplam 72 çocuk hasta ve ebeveynleri dâhil edilmiştir. Kontrol grubuna standart taburculuk eğitimi uygulanırken, girişim grubuna uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan taburculuk eğitim kitapçığı ile taburculuk eğitimi ve 6 ay boyunca telefon danışmanlığı sunulmuştur. Araştırma verileri "Sosyo-Demografik Bilgi Formu", "Çocuk İzlem ve Komplikasyon Takip Formu", "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Form Türkçe Versiyonu (WHOQOL-BREF-TR)", "Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği" ve "Anne-Baba Stres Ölçeği-Kısa Form (ABSÖ-KF)" kullanılarak ameliyat öncesi ile ameliyat sonrası 1., 3. ve 6. aylarda toplanmıştır. Verilerin analizinde çok yönlü tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, tek yönlü tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi ve Bonferroni post-hoc analizleri kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi iki ortalama arasındaki fark için p0.05). Ameliyat sonrası hasta sonuçları açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmıştır (p0.05); ancak son test 1., 3. ve 6. ay ölçümlerinde bazı alt boyutlarda anlamlı farklar bulunmuştur (p0.05), girişim grubunun son testlerdeki puan ortalamaları kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p0.05), 1. ve 6. aylarda girişim grubunun puan ortalamaları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktür (p<0.05). Girişim grubunun kendi içinde yapılan ileri analizlerde, tüm ölçeklerin genel ve alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir (p<0.05). Pediatrik kardiyak cerrahi hastalarının ebeveynlerine yönelik taburculuk eğitimi ve telefonla danışmanlık uygulamalarının; ameliyat sonrası hasta sonuçlarını iyileştirdiği, ebeveynlerin yaşam kalitesini artırdığı ve anksiyete ile stres düzeylerini azalttığı belirlenmiştir.