Binalarda yapısal esnekliği değerlendirmek için çok ölçütlü bir model
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜR GÖKMEN
Danışman: YEŞİM KAMİLE AKTUĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hızla gelişen teknoloji ve endüstrileşme ile binaların kullanım aşamasının ekonomik süreleri, yapı bileşenlerinin çoğunun teknik ömründen daha kısa hale gelmiştir. Dolayısıyla yapıların daha az yıkım ve atıkla kullanılabilmesini sağlayacak, bunun için de tasarım aşamasında alınan kararların denetlenebileceği sistematik bir kontrol mekanizması gerekli hale gelmektedir. Bu doğrultuda yapı sistemlerinin ve yapı elemanlarının yapı esnekliği ile olan ilişkisi irdelenmiş, sonrasında ise bina projeleri için yapı esnekliğinin potansiyelini sistematik olarak ifade edebilecek bir model önerisi sunulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde, mimarlık alanında yer bulan esneklik olgusuna ve bu konuda daha önce yapılmış olan çalışmalar ile diğer araştırmacıların ilkesel yaklaşımlarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise belirlenen ilke ve kriterlerin ayrı ayrı tanımları ile yapı esnekliği bağlamındaki açıklamalarına yer verilmiştir. Buraya kadar olan veriler ışığında ilke ve kriterler birbirleriyle ilişkilendirilmiş sonrasında AHS yöntemi aracılığı ile hiyerarşik bir şekilde organize edilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde, yapı esnekliği potansiyelinin ölçülebilmesine yönelik bir model önerisi geliştirilmiştir. Sonrasında ise bu modelin geçerliliğini tespit etmek amacıyla esneklik iddiası olan örnek bir fabrika yapısı üzerinden modelin kontrolü gerçekleştirilmiştir. Sonuç bölümde önerilen modelin katkıları ve kazanımları vurgulanmıştır. Bu tezde geliştirilen model sayesinde, mimar-mühendis-müşteri gibi karar verici grupların tasarım aşamasında yapı ile ilgili belirledikleri temel kararları esneklik ilkeleri süzgecinde sistematik olarak denetleyebilmeleri ve gerekli iyileştirmeleri yine bu aşamada yapabilmeleri amaçlanmıştır. Buna ek olarak, sürdürülebilirlik için büyük öneme sahip olan esnekliğin mimarlık ortamındaki farkındalığı arttırılarak bu alanda yapılan çalışmalara destek olması hedeflenmiştir.